Partijstandpunten omtrent directe democratie

Afdrukken

Het is niet altijd even gemakkelijk om de standpunten van politieke partijen over een bepaald thema, en zeker over directe democratie, vast te leggen. Soms kan het immers al enkele jaren geleden zijn dat de partij zich op een congres formeel over de kwestie uitsprak. Er kan ook een groot verschil zijn tussen wat de partijbasis erover denkt en wat de top beslist, en zelfs dan is het nog de vraag in welke mate het niet gewoon lippendienst is. De meeste politieke partijen zijn daarbij bijzonder onduidelijk over de modaliteiten waarmee ze het referendum willen invoeren. En met de modaliteiten valt of staat de kwaliteit van de directe democratie. Wat wel vaststaat is dat veel politieke partijen belangrijke onderwerpen (grondrechten, fiscale kwesties, communautair gevoelige thema's, ...) willen uitsluiten van referenda. Ook maakt, op Vivant na, geen enkele politieke partij van directe democratie een kernthema.

 

Partijstandpunten aan Vlaamse zijde 

 

Open VLD (Vlaamse Liberalen en Democraten)

De liberale partij van Vlaanderen, voorheen VLD. De liberalen gelden, zeker onder impuls van oud-premier Guy Verhofstadt, momenteel als een van de grootste voortrekkers van directe democratie, al is het allesbehalve hun voornaamste punt. Hoewel ze zich zeer hard hebben ingespannen voor een volksraadpleging over de EU-grondwet op federaal niveau waren ze daarna tegenstander van een volksraadpleging over diezelfde EU-grondwet op Vlaams niveau. De Vlaamse liberalen zitten bovendien al voor de tweede legislatuur op rij in een leidende positie in de regering maar hebben de invoering van de directe democratie niet kunnen realiseren.

 

CD&V (Christen-Democratisch & Vlaams)

Voorheen CVP, en de traditionele machtspartij in Vlaanderen en in Belgi√ę. Als traditionele machtspartij een duidelijke tegenstander van directe democratie. Hoewel ze af en toe pleiten voor 'meer inspraak' of 'meer betrokkenheid' van de burger bij het beleid is hun stemgedrag met betrekking tot referenda steeds negatief.

 

SP.a (Sociaal-Progressief Alternatief)

De sociaal-democratische partij, voorheen SP. De socialisten hebben zich al af en toe voorzichtig voor directe democratie uitgesproken, maar er steeds de voorwaarde van de opkomstplicht aan gekoppeld. Bij de stemming over de volksraadpleging over de EU-grondwet waren ze zogezegd tegen het voorstel omdat het ongrondwettelijk was, maar vervolgens stemden ze ook tegen een voorstel om de Grondwet te wijzigen om volksraadplegingen mogelijk te maken.

 

VB (Vlaams Belang)

Rechts-populistische, traditioneel een Vlaams-nationalistische partij, maar vooral groot geworden door het migrantenthema. Voorheen het Vlaams Blok. Het Vlaams Belang spreekt zich duidelijk uit voor directe democratie en bindende referenda. Net zoals bij de liberalen is het voor hen echter geen speerpunt. Vreemd genoeg spreekt het Vlaams Belang van "bindende volksraadplegingen", maar ze vinden wel dat over gelijk welk onderwerp een referendum moet kunnen worden gehouden.

 

Groen!

De groenen zijn over het algemeen voorstander van meer inspraak voor de burger, ook in de vorm van referenda.

 

LDD (Libertair, Direct, Democratisch)

Komt op voor zelfbestuur in Vlaanderen en wil de Vlaamse bevolking op verscheidene bestuursniveaus via referenda directe inspraak verlenen.

 

N-VA (Nieuw-Vlaamse Alliantie)

Vlaams-nationalistische partij, de belangrijkste opvolger van de Volksunie, was in kartel met de CD&V. De N-VA heeft zich in het verleden principieel tegen het referendum uitgesproken maar lijkt toch niet zo'n strakke houding aan te nemen als de CD&V, en is blijkbaar wél voorstander van referenda als het haar goed uitkomt.

 

Vivant

Was een links-liberale hervormingspartij in kartel met Open VLD en noemt zich nu een beweging. Vivant is duidelijk en formeel voorstander van een volwaardig bindend referendum op volksinitiatief, en heeft het ook tot één van haar speerpunten gemaakt.

 

PVDA (Partij van de Arbeid van Belgi√ę)

Ze willen alle belangrijke beslissingen voorleggen aan de bevolking via referendum. Als honderdduizend inwoners een referendum vragen, dan moet er een komen.

 

Piraten partij

Zij willen de mensen de kans geven om zo direct mogelijk te regeren. De macht wordt uitgeoefend door de burgers en het volk heeft het recht om wetten voor te stellen. Politiek is een burgerlijke zaak.

 

Partijstandpunten aan Waalse zijde

 

PS (Parti Socialiste)

De absolute Waalse machtspartij, is 'incontournable' zowel in Walloni√ę als in Belgi√ę. De PS is rabiate tegenstander van directe democratie, maar naar verluidt w√©l voorstander van bepaalde vormen van 'burgerparticipatie' op lokaal niveau.

 

cdH (centre démocrate Humaniste)

De Waalse christen-democraten. Voor hen is directe democratie naar eigen zeggen een van de kernpunten van de politieke vernieuwing, maar dat heeft zich vooralsnog niet vertaald in hun stemgedrag of in concrete wetgevende initiatieven.

 

√Čcolo

De groenen. Zij zijn voorstander van directe democratie.

 

MR (Mouvement Réformateur)

Liberale Waalse kartelpartij bestaande uit de partijen PRL, FDF, MCC en PFF. De MR is voorstander van directe democratie en heeft daar in het parlement ook effectief voor geijverd.

 

 

FDF  (Fédéralistes Démocrates Francophones)

Willen dat in de Grondwet bindende referenda op alle niveaus mogelijk wordt.

 

FN (Front National)

Een rechts-populistische partij. Het Front National is voorstander van directe democratie.

 

PP (Parti Populaire)

Zijn voor referenda. De staatshervormingen moeten voorgelegd worden aan de bevolking.

 

Version française