Knipsels 02/2014

Afdrukken
  1. Voor een transparante overheid: Data Days 2014
  2. Moet er een autoriteit boven de “democratie” staan?
  3. Pirate Party International
  4. Bundespräsident Gauck lehnt Volksabstimmungen ab
  5. Is directe democratie een bedreiging voor België?

 

Voor een transparante overheid: Data Days 2014

Een transparante overheid is voor De Wakkere Burger een essentiële voorwaarde voor burgerparticipatie. Omdat een overheid niet altijd zicht heeft op welke informatie echt relevant is voor de burger stellen meer en meer overheden ruwe basisgegevens ter beschikking. Met deze ruwe basisgegevens kunnen organisaties, burgers, bedrijven,.. aan de slag om zelf relevante informatie te creëren.  Van 17-19 februari loopt er, tijdens de data days 2014, een wedstrijd om innovatief aan de slag te gaan met gegevens van o.a. Gent, Athene, Manchester, Issy-les-Moulineaux en de Vlaamse Overheid

 

Moet er een autoriteit boven de “democratie” staan?

Een veel gemaakte opmerking is dat directie democratie niet automatisch zou leiden tot besluiten die aan bepaalde eisen voldoen, c.q. kan leiden tot ongewenste of slechte besluiten die bijvoorbeeld bepaalde rechten aantasten.

 

Die mogelijkheid is er. Maar tegelijk geldt dit voor elk besluitvormingssysteem. Wie ook beslist, en welke vereisten of omstandigheden daarbij ook gehanteerd worden, het is altijd mogelijk dat er “verkeerde” of “onrechtvaardige” besluiten genomen worden (waarbij er uiteraard ook geen maatschappelijke overeenstemming bestaat over wat “goed” en “verkeerd” is).

 

Als je een autoriteit boven het direct-democratische kanaal plaatst die achteraf “verkeerde” direct-democraticsche besluitvorming kan terugdraaien, dan kan die autoriteit op zijn beurt uiteraard ook weer “verkeerde” besluiten nemen.

 

Ook Nobelprijswinnaars voor de Vrede kunnen verkeerde besluiten nemen, sterker, als je kijkt welke flapdrollen allemaal Nobelprijzen voor de Vrede hebben gekregen dan behoeft dit nauwelijks nog betoog.

 

Ook toonaangevede wetenschappers hebben het vaak mis: zie alleen al de discussie tussen neo- en post-Keynesianen (Krugman en Stiglitz c.s.) versus de (neo)klassieke economen (Friedman c.s.). Daar ze tegengestelde posities innemen heeft in ieder geval één van de twee groepen het mis, misschien zelfs allebei (dat is mijn eigen overtuiging).

 

Ook parlementen kunnen de mensenrechten grof aantasten. Voorbeeldje: het Duitse parlement dat met tweederde meerderheid in maart 1933 via het Ermächtigungsgesetz alle wetgevende macht aan Hitler gaf, en daarmee de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust mogelijk maakte. Het Duitse volk heeft echter nooit in meerderheid voor de NSDAP gestemd. Op het hoogtepunt – toen de economische crisis al volop was toegeslagen, nadat Hitler in januari 1933 door de Duitse politici al tot rijkskanselier was gebombardeerd, en nadat de Rijksdag in de fik gestoken was  – stemde slechts 43% van de kiezers (bij de verkiezingen van maart 1933) voor de NSDAP (in de andere verkiezingen nog veel minder). Maar ruim tweederde van het Duitse parlement (alle fracties behalve de SPD) nam een nog veel verdergaande stap: de absolute macht voor Hitler. Vóór de economische crisis (d.w.z. voor september 1930) kreeg de NSDAP sowieso slechts 3 tot 7 procent van de stemmen.

 

Een eeuw radicale directe democratie heeft nog nooit tot staatsgeweld, een oorlog of een genocide geleid. Eerder andersom, een blikje op de Europese kaart van 1943 laat in het midden één wit vlekje zien waar geen oorlog of genocide gaande was, en dat was de direct-democratische modelstaat Zwitserland.  Mede dankzij het federalisme en de directe democratie (en het militieleger en de bergen) hebben de Zwitsers als enige Centraal-Europese volk de Nazi’s kunnen weerstaan.

 

De vraag “kan een directe democratie leiden tot verkeerde beslissingen, en hoe voorkomen we dit” is dus een verkeerde. Een juistere vraag is: “leidt een directe democratie vaker dan een representatieve democratie tot verkeerde, ongewenste, onrechtvaardige enz. beslissingen?” Daarbij zou je de PRAKTIJK van de directe en de vertegenwoordigende democratie punt voor punt moeten vergelijken. Er is immers al 100 jaar ervaring met radicale directe democratie in de VS en Zwitserland. Zie voor een wetenschappelijke behandeling van deze materie het boek van Jos Verhulst en mij, “Directe democratie”, specifiek hoofdstuk 6, online op http://www.referendumplatform.nl/share/files/9_414936/Verhulst-Nijeboer-Directe-democratie.pdf

 

Zeker is het zo dat een gezonde democratie op verschillende manieren aan zelfbeperking doet: door binnenin de democratische staat een trias politici in te stellen waarbij de staatsmacht wordt verdeeld over een legislatieve, executieve en rechterlijke macht; en door bepaalde terreinen helemaal buiten het staatsdomein te plaatsen (bijvoorbeeld het hele culturele leven, het onderwijs, de media, de vrijheid van meningsuiting). Maar het is steeds de wetgevende macht (het volk) die hierbij soeverein blijft in de zin dat ze die zelfbeperking instelt en ook weer kan opheffen. Zelfs de trias politica kan niet in beton gegoten worden, want het is niet uit te sluiten dat ooit een nog beter systeem dan de trias politica wordt ontwikkeld.

 

M.a.w., je kan dus alleen democratie hebben als er een levendige democratische cultuur is waarbij de meeste (de meerderheid!) mensen bereid zijn de natuurlijke rechten van anderen te respecteren. DAT is de fundamentele reden dat democratie buiten het Westen vaak nog slechter van de grond komt dan binnen het Westen, omdat die cultuur buiten het Westgen nog meer ontbreekt dan bij ons.

 

 

Elke andere oplossing impliceert en legitimeert a priori dwang, geweld, redeloosheid en rechteloosheid. Niet iets wat erg aanlokkelijk is.

Pirate Party International

http://thinktwice.pp-international.net/PPI/TT2014.nsf/sessions.xsp

Duits Artikel

http://deutsche-wirtschafts-nachrichten.de/2014/01/24/bundespraesident-gauck-lehnt-volksabstimmungen-ab/

Is directe democratie een bedreiging voor België?

Een kort artikel over directe democratie, de basisargumentatie en een korte weerlegging van belangrijke tegenargumenten staat hier: http://www.democratie.nu/index.php/nieuws-14/archief/1152-directe-democratie-maakt-het-volk-soeverein Men kan het online boek van Arjen Nijeboer en Jos Verhulst raadplegen, vooral hoofstuk 5 en :http://www.referendumplatform.nl/share/files/9_414936/Verhulst-Nijeboer-Directe-democratie.pdf . Een belangrijk argument voor België is dat directe democratie heel integrerend werkt in een land van minderheden. Zwitserland was, als land van taal- en religieuze minderheden, in de 19e eeuw het Ulster van Europa, met kantons die elkaar bestreden en in 1847 nog een burgeroorlog voerden (de Sonderbundskrieg). Zwitserse politicologen (sinds Neidhart) nemen algemeen aan dat de directe democratie voor wederzijdse