Stappenplan voor gemeentelijke volksraadpleging *

Afdrukken

STAPPENPLAN VOOR GEMEENTELIJKE VOLKSRAADPLEGING

 

A.  Wettelijke basis

 

Geldende reglementering:

-       Art. 41 Grondwet (sedert 1999)

-       Gemeentedecreet 15/7/2005, titel VI, hoofdstuk 4 , art 205-220

-       Besluit Vl. Reg. 5/6/2009 houdende  vaststelling van de nadere procedureregels voor de organisatie van een gemeentelijke volksraadpleging.

-        MB 5/6/2009 tot vaststelling van het model van het volmachtenformulier voor de gemeentelijke volksraadpleging

-       Eventueel gemeentelijk reglement

 

B.  Kenmerken

 

-       Initiatiefrecht ligt bij bestuur of bevolking (volksinitiatief)

-       Stemrecht

-       Geen nationaliteitsvereiste

-       Adviserend

-       Volksraadpleging is geen referendum

 

C.  Stappenplan bij volksinitiatief

 

Drie fasen

I.               Voorbereidende fase

II.             Handtekeningenfase

III.           Volksraadplegingfase

De volgende artikels verwijzen naar het Gemeentedecreet.

 

 

 

I.             Voorbereidende fase

 

Stap 1:    Bepaal doelstelling en instrumenten.
(gemeentelijke aangelegenheid? Art. 205)

 

Stap 2:    Organiseer publiek debat.
(media!)

 

Stap 3:    Richt samenwerkingsverband op en bepaal timing.

                (platformtekst)

 

Stap 4:    Formuleer vraag volksraadpleging. (Art. 214,§1 en 218)

                (eenvoudig, eenduidig en wettig: eventueel advies inwinnen van de Vlaamse Adviescommissie voor Volksraadplegingen. Dit advies kan soms enige maanden op zich laten wachten. Indien hun advies negatief is past u best uw vraag aan en vraagt u nieuw advies daarover)

 

Stap 5:    Vraag het verzoekformulier aan bij het gemeentebestuur. (Art. 207)

                (met vermelding van de vraag of vragen van de volksraadpleging, de initiatiefnemer(s) en de eerbiediging van de privacywetgeving).

 

Opmerking: het model van het verzoekformulier werd opgesteld door de Vlaamse Regering. De gemeente mag daar niet van afwijken. Indien het formulier niet na een redelijke termijn werd bezorgd moet u een herinnering schrijven en tegelijkertijd klacht indienen bij de toezichthoudende overheid.

 

 

II.         Handtekeningenfase

 

Stap 6:    Verzamel vereiste aantal handtekeningen. (Art. 205)
(naam, voornaam, geboortedatum, adres)

-       Hoeveel?

o  Gemeenten < 15.000 inw.: 20% inwoners;

o  Gemeenten 15.000-29.999 inw: 3000;

o  Gemeenten ≥ 30.000: 10% inwoners.

o  Aantal inwoners wordt bepaald volgens art 5, §3 , derde lid Gemeentedecreet. Dus het bevolkingsaantal op 1 januari, bekendgemaakt in Belgisch Staatsblad, vanaf 1 januari volgend op de bekendmaking ervan

-       Wie?

o  Inwoner gemeente;

o  Minimum 16 jaar;

o  Niet veroordeeld.

o  Ook niet-Belgen

-       Website (elektronische handtekening is in theorie mogelijk doch in de praktijk nog niet)

 

Stap 7:    Stel een gemotiveerde nota op. (Art. 206, 2de lid)
(komt in brochure, zie stap 12)

 

Stap 8:    Dien het verzoek aangetekend in. (Art. 206, 1e lid)
(alle lijsten met handtekeningen samen + gemotiveerde nota)

 

Stap 9:    College controleert de handtekeningen. (Art. 208)
( eventueel per computer)

                ® Opmerking: bij onvoldoende handtekeningen moet initiatiefnemer van nul herbeginnen!

 

Stap 10: College agendeert verzoek volksraadpleging op eerstvolgende gemeenteraad. (Art. 215)
(enkel bij voldoende aantal handtekeningen verplicht)

 

Stap 11: Gemotiveerde beslissing van de gemeenteraad (Art. 205, 208 en 216).

                Bij voldoende aantal handtekeningen is een volksraadpleging verplicht. De gemeenteraad beslist over de vraag en de datum (op een zondag, niet binnen een sperperiode van 12 maanden van de gemeenteraadsverkiezingen of 40 dagen voor de parlements- of Europese verkiezingen, max. 1 maal per 6 maand, max. 6 maal per legislatuur gemeenteraad en max. 1 maal over zelfde onderwerp per legislatuur, art 214,§2).

 

 

 

III.      Volksraadplegingfase

 

In deze fase moeten de initiatiefnemers:

 

-       het publiek debat  stimuleren;

-       de inwoners aanzetten om deel te nemen aan de raadpleging en ja of neen te stemmen;

-       het gemeentebestuur  controleren (niet dezelfde rechten als politieke partijen bij verkiezingen);

-       de uitvoering van het resultaat van de volksraadpleging opvolgen (Art. 216, 2e lid).

 

 

Te ondernemen stappen door college:

 

Stap 12:  Opstellen informatiebrochure. (Art. 217)
(objectief, met nota initiatiefnemers (zie stap 7), te verspreiden ten minste 1 maand voor de raadpleging)

 

Stap 13:  Opstellen van de deelnemerslijsten. (Art. 210)
(op dertigste dag voor de raadpleging)

-       Wie is deelnemer?

o  Inwoner gemeente (op voornoemde datum);

o  Minstens 16 jaar (idem);

o  Geen veroordeling (idem);

o  Ook niet-Belgen.

 

Stap 14:  Verdeling van de deelnemers over de stembureaus. (Art. 219)
(zoals bij gemeenteraadsverkiezingen)

 

Stap 15:  Aanduiding van de voorzitters en bijzitters.

 

Stap 16:  Aanplakking van bericht tot oproeping.

 

Stap 17:  Verzenden van oproepingsbrief

-       Naar alle potentiële deelnemers;

-       Geen stemplicht (Art. 211);

-       Geheime stemming;

-       Stemming per volmacht mogelijk (Art. 213).

 

Stap 18:  Opmaken van stembiljet.

 

Stap 19: Inrichten van stemlokalen.

 

Stap 20: Dag van de volksraadpleging:

 

-       Tellen van de (manueel of elektronisch) uitgebrachte stemmen

-       Vaststellen of vereiste teldrempel werd bereikt (Art. 212):

o  Gemeenten < 15.000 inw.: 20% inwoners;

o  Gemeenten 15.000-29.999 inw: 3000;

o  Gemeenten ≥ 30.000: 10% inwoners.

o  Aantal inwoners: zie art 5, §3, 2de lid Gemeentedecreet.

-       Telling kan geautomatiseerd gebeuren.

 

Stap 21: Bekendmaking resultaten. (Art. 220)

 

Stap 22:  Resultaat volksraadpleging uitvoeren.

 

 

Veel succes!

Arthur De Decker, Leebeekstraat 9, 9000 Gent

09/220 25 82

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.