Bezoek nu onze gloednieuwe website www.meerdemocratie.be

Interview met de Referendum Partij

 
 

 

Bert Penninckx van Democratie.Nu interviewde Bart Neys van de Referendum Partij

 

Hoe heb je het idee van het referendum ontdekt?

Referendum Partij: Het referendum-idee heb ik waarschijnlijk ontdekt toen er in 2005 in enkele EU-landen een referendum werd georganiseerd over de Europese grondwet. Ik was toen al voor meer inspraak van de bevolking en ik denk dat dit het eerste referendum was dat zo dicht bij ons werd georganiseerd, namelijk in Nederland en enkele andere buurlanden.

Helaas hebben we hier in België nog maar weinig ervaring met Referenda. Ook het referendum of de volksraadpleging in de stad Antwerpen in verband met de mobiliteit en het Oosterweeltraject, en de onwil van de politici om hier op een eerlijke manier rekening mee te houden vind ik een teleurstellende ervaring.

 

Wat betekent het idee van het referendum voor jou?

RP: Voor ons is het belangrijk dat de bevolking over een thema dat ze belangrijk vindt een referendum kan aanvragen door het verzamelen van een bepaalde hoeveelheid handtekeningen. Zodanig dat ze men vraagstelling kan opstellen en er een voor- en een tegenantwoord kan opgesteld worden, en mensen duidelijk ingelicht worden over wat de voordelen en nadelen zijn van elke keuze. Zodanig dat het debat in de samenleving opengetrokken wordt en iedereen hierin voor zichzelf een beredeneerde keuze kan maken.

 

Wat belemmert volgens jou het mogelijk maken van het referendum?

RP: Op dit moment is het vooral de politieke onwil bij de grote besturende partijen. Zij willen blijkbaar niet dat er een bindend referendum op initiatief van de bevolking komt.

 

Hoe draag je bij aan het mogelijk maken van het referendum?

RP: Wij zijn begonnen met het oprichten van een organisatie van mensen die het bindend referendum op initiatief van de bevolking als het eerste doel hebben geformuleerd. Wij hebben besloten aan de verkiezingen deel te nemen, om via het bestaande systeem meer druk op de andere partijen uit te oefenen om deze aanpassing te doen, en indien het systeem ingevoerd wordt, willen wij blijven bestaan om ervoor te zorgen dat het later niet terug ongedaan gemaakt zal worden.

 

Welke tegenstellingen en ongerijmdheden ervaar je tussen het idee van een partij en het idee van de directe democratie?

RP: Een partij heeft altijd een project nodig zodat mensen meer weten dan enkel of je voor of tegen referenda bent; je moet mensen een soort van duidelijkheid geven over wat ze van je kunnen verwachten over een periode van enkele jaren. Wij hebben dus ook enkele voorstellen geformuleerd die mensen duidelijkheid kunnen geven over welke onderwerpen voor ons belangrijk zijn en welke richting wij graag inslaan.

 

Waar ligt het verschil tussen de Referendum Partij en de andere partijen?

RP: Een van de belangrijkste verschillen is waarschijnlijk dat we bereid zijn om te luisteren naar de bevolking, en dat wij, als er een referendum is waarin de uitslag over een bepaald onderwerp tegen onze eigen voorstellen ingaat, toch de uitspraak van de bevolking zullen respecteren.

Ook willen wij ons verbinden om niet in een regering te stappen, tenzij de regeringsverklaring via een referendum goedgekeurd wordt door de bevolking.

Of nog beter, wij stellen voor dat mensen niet moeten stemmen op basis van beloftes van personen, maar dat zij kunnen stemmen op basis van een beleidsverklaring of een regeringsverklaring, of een coalitieakkoord. Zo kan de bevolking duidelijk zien of de politici ook uitvoeren wat wij van hen verwachten. We willen ook dat indien duidelijk is dat zij het akkoord niet naleven, de bevolking een procedure kan starten om deze politici uit hun functie te ontheffen.

 

Welke gelijklopende strevingen ervaar je bij andere nieuwe partijen – waarvan de Piratenpartij de meest gekende is?

RP: Ik denk dat alle partijen een aantal goede voorstellen hebben, maar we zijn het niet met al hun standpunten eens, en onze manier van communiceren en onze organisatie is anders. Ik denk dat iedereen best voor zichzelf kan uitmaken welke partij het beste bij zijn ideeën en principes past.

 

Je start een referendumpartij. Hoe maak je de organisatie immuun tegen de ijzeren wet van Robert Michels; hoe belet je dat de partij verwordt tot een oligarchie waar de leden zich plooien naar de instructies van de top om alzo deel te nemen aan de macht in de partij en dus over de staatsinstellingen?

RP: Wij hebben de bedoeling om een aantal veranderingen in de organisatie van het bestuur van onze staat door te voeren, en het financieel systeem te hervormen om enkele mechanismen die de ongelijkheid bestendigen te kunnen stopzetten; daarom is het belangrijk dat wij beginselvast zijn zodat mensen die verkozen zijn ook onze doelen na de verkiezingen nog naleven. Hoe we dat precies moeten doen, moeten we nog verder bestuderen. We zijn geen doorwinterde politici, maar gewone burgers en zitten midden in een leerproces.

Wel denken we dat we een soort van principeverklaring of contract met onze kiezer zouden kunnen afsluiten dat wij niet in een meerderheid zullen stappen, tenzij we van de kiezer hier bijvoorbeeld via een referendum toestemming voor krijgen en het inhoudelijk project van deze meerderheid ook gedragen wordt door een meerderheid van de bevolking.

Ook denken wij dat het misschien een interessant idee of een interessante oefening kan zijn om geen meerderheid tegen minderheid te bewaren en geen echte meerderheid te vormen in het bestuur, zodat elk thema afzonderlijk door alle partijen besproken kan worden, wat misschien een goede oefening kan zijn in openbaarheid van bestuur.

 

Partijen en politici staan gekend om het vastgrijpen van macht en van hun eigen postje. We zien dit fenomeen ook bij kleine partijen waar er soms een strijd plaatsvindt om op een verkiesbare, lees betaalde job, te staan. Indien je wilt garanderen dat de verkozen volksvertegenwoordigers dienaren zijn van hun gemeenschap, hoe doe je dat dan?

RP: We zijn daar nog niet zeker van hoe we dat best kunnen doen en zijn nog steeds op zoek naar interessante info en tips, we denken bijvoorbeeld aan een moreel contract en een principeverklaring tussen de kandidaten en de kiezers en tussen de kandidaten en onze organisatie om duidelijk te maken wat we van hen verwachten.

Ik denk dat het ook belangrijk is dat we zo veel mogelijk mensen kunnen motiveren om politiek actief te zijn en het bestuur van het land mee in handen te willen nemen.

De beste garantie voor een democratisch bestuur is een meerderheid van burgers die niet met minder tevreden zijn.

Hiervoor moeten we ons onderwijs en onze media hervormen of alternatieven creëren die werk maken van het ondersteunen van deze kwaliteiten bij mensen om zelf na te denken en met elkaar in dialoog te gaan, zonder vooringenomen te zijn en vast te houden aan stellingen die ons verdelen in groepen en het makkelijk maken om via partijbesturen richting te geven aan de samenleving.

 

Door: Bert Penninckx voor Democratie.Nu

Antwoorden: Bart Neys voor Referendum Partij