Schwarzenegger bijt in het zand

Afdrukken

De kiezers in de Amerikaanse staat Californië hebben vier belangrijke voorstellen van hun gouverneur Arnold Schwarzenegger afgewezen. De referenda werden beschouwd als een test voor de Governator, die zich volgend jaar wil laten herkiezen.

Is de directe democratie in Californië ontspoord?

door Arjen Nijeboer

De Amerikaanse staat Californië kent een referendumsysteem dat in radicaliteit niet onderdoet voor de Zwitserse directe democratie. Volgens critici zouden referenda in Californië tot allerlei wantoestanden hebben geleid. Het geval Californië is intussen tot het belangrijkste argument tegen directe democratie geworden. Maar is dat terecht?

Circa de helft van de Amerikaanse deelstaten heeft een uitgebreide vorm van directe democratie, waarmee burgers over nagenoeg elk onderwerp volksinitiatieven kunnen lanceren en parlementaire wetten blokkeren. Deze referendumsystemen werden meestal ingevoerd tussen 1898 en 1920, de ‘Progressive Era’ toen maatschappijhervormers oplossingen zochten voor de problemen die ontstonden door de industrialisatie en het moderne leven. Eén daarvan was het ontstaan van multinationals en een klasse van ‘nieuwe rijken’, die een zeer grote invloed op de politiek kregen. Directe democratie werd als een oplossing hiervoor gezien.

De Amerikaanse referendumsystemen zijn behoorlijk radicaal. Er zijn meestal geen opkomstdrempels en de uitslag is altijd bindend. Dat staat in schril contrast met de referendummogelijkheden in de meeste Europese landen, die dankzij hoge drempels en talloze uitzonderingen vaak papieren tijgers zijn. Al met al leeft 70 procent van de Amerikanen in een staat of stad waarin het referendum op volksinitiatief beschikbaar is. Hoewel Californië van alle deelstaten niet de meeste referenda houdt – dat is Oregon – geldt deze staat als typevoorbeeld van de Amerikaanse directe democratie. De reden is enerzijds het grote politieke en economische belang van die deelstaat binnen de VS, anderzijds de hoge vlucht – ook in financieel opzicht - die de Californische referendumcampagnes hebben genomen.

Van de invoering in 1911 tot 2000 werden in Californië maar liefst 275 referenda op deelstaatniveau gehouden. Daarnaast vonden nog vele duizenden referenda op lagere niveaus plaats. Er zijn geen uitgezonderde onderwerpen. Er is alleen een vormvereiste: er mogen geen twee verschillende onderwerpen in één voorstel staan. Iedereen die binnen 150 dagen voldoende handtekeningen (een percentage van de opkomst bij de laatste gouverneursverkiezingen, dat neerkomt op rond de één miljoen) inzamelt kan een wetsvoorstel op de agenda zetten.

Lees verder:
http://www.locomotie.nl/locomotie-33-topmenu3-44/106-is-de-directe-democratie-in-californie-ontspoord.html


Volgens Arnold Schwarzenegger hebben de kiezers hem gouverneur gemaakt ,,om van de puinhopen af te komen die politici en vakbondsbazen hebben gemaakt''. Daartoe wil hij vandaag bij een volksraadpleging van de kiezers vier 'middelen' krijgen.

Referendumvraag 76 beperkt de groei van de begroting tot de gemiddelde groei van de staatsinkomsten van de laatste drie jaar. Als de staat in het rood komt te staan, heeft het parlement 45 dagen om het budget weer op orde te brengen. Lukt dat niet, dan besluit de gouverneur. Maar een (Republikeinse) minderheid kan in het parlement elk voorstel blokkeren, zodat Schwarzenegger besluit.

Referendumvraag 74 geeft leraren na vijf in plaats van twee jaar een vaste aanstelling. Dat moet Californië meer tijd geven om slechte leraren te lozen. Arnie wil meteen zo de macht van de onderwijsbonden verminderen.

Referendumvraag 77 wil rechters nieuwe grenzen voor kiesdistricten laten trekken. Dat doet het parlement nu zelf, waar Democraten de dienst uitmaken. Andere grenzen kunnen meer Republikeinse afgevaardigden opleveren.

Referendumvraag 75 verplicht overheidsvakbonden elk jaar schriftelijk toestemming van hun leden te vragen voor politieke campagnes. De bonden houden nu hervormingen tegen, zegt Schwarzenegger.
Uit De Standaard van 8/11/2005

On November 8, seven states voted on a total of 39 ballot propositions. Overall, voters approved 19 propositions, but they rejected 16 of 18 citizen initiatives and a referendum.

Voor een overzicht van andere referenda in de VS zie:
http://www.iandrinstitute.org/ballotwatch.htm