Berichten uit het Noorden

Afdrukken

De US-staten langs de Canadese grens en ten Westen van de Grote Meren kennen allemaal vormen van directe democratie. De burgers gebruiken deze mogelijkheid ook om hervormingen door te voeren die anders onmogelijk tot stand kunnen komen.

Sinds enkele jaren is de strijd tegen het biologisme een belangrijk punt geworden. Ook in ons land ziet men in steeds toenemende mate de tendens opduiken, om in het rechtsleven biologische quota te gebruiken. Zo is de nieuwe SP-voorzitter een sterk bepleiter van het ritsprincipe, volgens hetwelk kandidatenlijsten afwisselend door een man en een vrouw moeten bezet worden. Zo'n systeem leidt ertoe dat iemands kansen om verkozen te worden afhankelijk worden van diens geslacht. Ook de etnische quota, die bijvoorbeeld worden gehanteerd om migrantenkinderen te spreiden over diverse scholen, zijn in feite een vorm van biologisme: om een spreidingsbeleid te kunnen voeren, moet men de facto eerst ieder kind van het etiket 'wit' of 'bruin' voorzien. Hoewel dit soort praktijken als 'progressief' wordt beschouwd, betekenen zij in feite een regressie ten opzichte van het ideaal van biologische blindheid dat zich sinds de Verlichting in het Westen heeft ontwikkeld. In verschillende Amerikaanse deelstaten (waar het biologisme veel verder is opgerukt dan hier te lande en soms kafkaiaanse proporties aanneemt) hebben de burgers via referenda een einde gemaakt aan de praktijk van 'positieve discriminatie' op basis van rassen- of sexeonderscheid. Ook in Michigan heeft het 'Michigan Civil Rights Initiative' nu een referendum in de pijplijn zitten. Het volksvoorstel stelt gewoon, dat de wetten ras- en sexeblind moeten zijn. De stemming wordt voorzien voor mei eerstkomend. 

In Noord-Dakota wordt uitgekeken naar de stembusgang op 21 juni eerstkomend. Vooral het 'term limits' initiatief trekt daar de aandacht. Zoals reeds vroeger gemeld in de Witte Werf, streeft de 'term limits' beweging naar een tijdsbeperking voor wetgevende en uitvoerende mandaten. Het voorstel dat in Noord-Dakota ter stemming voorligt, is vrij streng. Het voorziet voor volksvertegenwoordigers een maximale mandaatduur van acht jaar (zoals momenteel reeds geldt voor de Amerikaanse president). In Idaho staat eveneens een 'term limits' initiatief op de lijst (stemming op 30 april); hier wordt als maximale duur voor een mandaat twaalf jaar voorgesteld.

In Alaska staan een hele reeks interessante referenda voor de deur. Vooreerst zal ook in deze deelstaat worden gestemd over een voorstel om het persoonlijk gebruik en de persoonlijke kweek van marihuana toe te laten. Soortgelijke initiatieven waren reeds succesrijk in een reeks andere deelstaten. Blijkbaar contrasteert de mening van de meeste burgers op dit punt zeer sterk met de overheersende opvatting binnen de politieke klasse, die blijft vasthouden aan een absoluut marihuanaverbod. De USA tellen verhoudingsgewijs een ongelooflijk hoog aantal gevangenen, en een groot deel van de opgeslotenen brommen wegens 'drugsdelicten' die in de ogen van de meeste burgers blijkbaar helemaal geen delicten zijn. Een ander volksinitiatief beoogt de verhoging van de wettelijke minimumwedde, plus een indexering van deze minimumwedde. Verder is er nog een opvallend initiatief, dat het kiessysteem grondig wil hervormen. Kiezers zouden niet langer voor één kandidaat stemmen, maar aan 'ranked voting' kunnen doen. Zij kunnen bij de stemming dus een kandidaat van eerste, tweede, derde , vierde en vijfde keus aanduiden. Volgens dit systeem zou de telling dan als volgt verlopen. Indien één kandidaat de volstrekte meerderheid van de 'eerste keus'-stemmen kreeg, is hij verkozen. Zoniet, wordt in een eerste stap de kandidaat met de minste 'eerste keuze'-stemmen geschrapt. De stemmen van lagere keuze, uitgebracht door de kiezers die de geschrapte kandidaat als eerste keuze hadden, worden dan bij de stemtotalen van de resterende kandidaten geteld. Indien dan één kandidaat een volstrekte meerderheid bereikt, is hij verkozen. Zoniet, dan wordt de procedure herhaald tot er één kandidaat is met een volstrekte meerderheid. Deze procedure zou uiteraard electronisch uitgevoerd worden.