Nordrhein-Westfalen

Afdrukken

Op 2 juli verwierp de minister van binnenlandse zaken van deze Duitse deelstaat de aanvraag voor de lancering over een referendum, dat bestaande referendumwetgeving meer burgervriendelijk wou maken. De roodgroene regering in deze deelstaat neemt immers het standpunt in, dat referenda over grondwetswijzigingen tegen de grondwet zijn.

Mehr Demokratie steunt echter op een uitvoerige studie van professor S.Muckel (Universiteit Keulen) om dit standpunt te bestrijden. In de grondwet van Nordrhein-Westfalen staat (in artikel 68) dat via referenda op volksinitiatief 'Gesetze' (wetten) kunnen gewijzigd worden. De roodgroene regering interpreteert de term 'Gesetz' restrictief, in de zin dat wetten die de grondwet wijzigen niet in de door de wetgever bedoelde zin 'Gesetze' zijn. Uit het onderzoek van prof. Muckel blijkt enerzijds, dat de grondwet alleen coherent kan verstaan worden indien de term 'Gesetze' in de ruime zin wordt opgevat. Dit wordt ook bevestigd door historisch onderzoek omtrent de ontstaansgeschiedenis van de grondwet van Nordrhein-Westfalen.

Na Hamburg is Nordrhein-Westfalen dus de tweede Duitse deelstaat, waar diegenen die ijveren voor een volwaardige democratie frontaal in botsing komen met een roodgroene coalitie. Hoewel zowel de socialistische partij als de groenen in Duitsland officieel een pro-referendum standpunt innemen, verzetten ze zich toch vaak tegen de invoering van werkbare vormen van directe democratie op plaatsen waar ze zelf de machtsposities bezetten. Deze ervaring heeft men in de loop van de twintigste eeuw in allerlei Europese landen opgedaan met alle mogelijke politieke stromingen; ook de schaarse ervaringen in ons land laten het verschijnsel zien. In de praktijk hangt het vaak van de grootheid en de zin voor authentieke maatschappelijke waarden van individuele politici af, of deze opportunistische tendens zich doorzet of niet.