Het Nederlandse Bijlmerschandaal

Afdrukken

(uittreksel uit een tekst die werd vrijgegeven door Agalev-senator Boutmans op 6 februari 1999)

"Nederland staat op stelten omdat gebleken is dat bij de vliegtuigramp in de Bijlmermeerwijk giftige stoffen zijn vrijgekomen, waarvan het bestaan geheim is gehouden. Die giftige chemicaliën waren eigenlijk stoffen om chemische wapens te maken. Topgeheim dus, en over El Al bestond een - al of niet door de regering vastgelegde - zwijgplicht. Israël is immers een geliefd doelwit voor terroristen (en een zéér bevriende mogendheid). 

Maar hoe zit dat in ons land? Met Israël en El Al ligt het uiteraard niet anders dan in Nederland.


Kort geleden is een wet aangenomen "betreffende de classificatie en de veiligheidsmachtigingen". Daardoor krijgt de regering een enorme bevoegdheid om informatie of documenten geheim te verklaren als het staatsbelang dat vereist, onder meer vanwege de "internationale betrekkingen van België", "het wetenschappelijk en economisch potentieel van het land" of - naast een reeks andere redenen - "elk ander fundamenteel belang van de staat".

 

Stel nu, dat "een" overheid beslist dat alles wat wapen in- en uitvoer aangaat geheim moet blijven, of alles wat gevaarlijke stoffen betreft aan boord van El Al vliegtuigen (zo duidelijk zal het wel niet op papier gesteld worden, maar dat maakt het alleen maar erger).

 

De consequentie is dan: al wie onthult wat geheim is verklaard, al wie dat aangeeft, zelfs aan de normaal bevoegde overheid, zelfs aan het gerecht, is strafbaar. De wet zegt immers: "Niemand heeft toegang tot geclassificeerde informatie, documenten of gegevens, materieel ,materialen of stoffen, tenzij hij houder is van een overeenstemmende veiligheidsmachtiging en voor zover de kennisname en de toegang noodzakelijk zijn voor de uitoefening van zijn functie of zijn opdracht, onverminderd de eigen bevoegdheden van de gerechtelijke overheden" (maar de wet omschrijft de eigen bevoegdheid niet, en de plicht tot aangifte is geen gerechtelijke bevoegdheid).

 

Enige controle is wettelijk niet ingebouwd. Ook het parlement heeft geen toegang tot geclassificeerde informatie, zonder toestemming van de overheid die ze geheim verklaard heeft. Journalisten al helemaal niet.

 

Ik heb kort na de aannemening van die wet gezegd: een dergelijke doofpotwet heeft in België nog nooit bestaan. Er was weinig interesse voor.

 

Ik hoop dat het Bijlmerschandaal een goede gelegenheid wordt om de mogelijke consequenties van zo'n doofpotwet duidelijk te stellen en om meer garanties te vragen met betrekking tot 'classificatie' van informatie: de huidige wet zal vroeg of laat een groot schandaal verwekken... als het ooit uitkomt (...)"