Seborga: we the people...

Afdrukken

Ooit al van Seborga gehoord? Het is één van de kleinste Europese staatjes, amper 14 km groot en met een autochtone bevolking van een kleine 400 personen. Net als San Marino is Seborga een enclave in Italië. Het ligt dicht bij de Franse grens, en dicht bij de zee.

Natuurlijk is Seborga niet echt onafhankelijk. De inwoners betalen belasting aan Italië. Ze maken eigen postzegels, paspoorten, autonummerplaten en munten (de Euro is `niet geldig' in Seborga). Er zijn ook diplomatieke kontakten en consulaten. Rusland heeft bijvoorbeeld een consul in Seborga.

Aan het fenomeen Seborga zitten enige kanten die voor de democraat principieel belangwekkend zijn.

Het is niet ondenkbaar dat historisch gezien Seborga inderdaad niet bij Italië behoort. Het prinsdom werd in 1079 door het Heilig Roomse Rijk effectief erkend. Veertig jaar later (1118) zorgden de tempeliers ervoor, dat Seborga tot een soevereine Cisterciënzerstaat werd omgevormd. In 1729 werd het gebied zogenaamd gekocht door Vittorio Amedo (koninkrijk van Piëmont-Sardinië), maar deze koop geraakte nooit officieel rond. Daarom werd Seborga niet vermeld als een deel van het koninkrijk Sardinië op het congres van Wenen, of op de eenmakingsacte van Italië in 1861. Het is dus goed mogelijk dat in formeel juridisch opzicht, Seborga inderdaad niet tot Italië behoort.

Maar stel nu, dat het koninkrijk PiëmontSardinië wél Seborga zou hebben gekocht. Maakt dat de aanhechting van Seborga aan Italië op enigerlei wijze meer aanvaardbaar? Nee natuurlijk. Is het aanvaardbaar dat een gebied, met inwoners en al, zo maar door de een of andere vorst wordt gekocht of verkocht? Kan de verkoop van mensen, met al hun have en goed, als rechtsgrond voor definitieve aanhechting en onderwerping worden ingeroepen? Ik meen van niet. Mensen zijn geen koopwaar.

Alle staten zijn uiteindelijk ontstaan uit geweld en onwettelijkheid. Waarom hoort Antwerpen bijvoorbeeld bij België? Wie hiervoor de geschiedenis inroept, begeeft zich op glad ijs. Hoort Antwerpen bij België, bijvoorbeeld omdat de Spanjaarden die stad veroverden in 1585? Moeten we verwijzen naar een regime van inquisitie, brand en moord, om te verantwoorden dat Antwerpen bij België moet blijven horen? Nee dus.

Het geval Seborga leert ons dus, dat de permanente claim, die politieke regimes op hun grondgebied en zijn inwoners leggen, allerminst vanzelfsprekend is. En in elk geval kan een loutere verwijzing naar de geschiedenis niet volstaan, want verwijzing naar de geschiedenis is verwijzing naar onrecht.

En zo komen we bij het tweede interessante aspect van Seborga. Dit kleine prinsdom heeft in 1995 zijn grondwet goedgekeurd. Seborga begon met een zelfgeproclameerd en zelfingericht referendum, waarop de grote meerderheid van de bevolking (304 stemmen tegen 4) zich voor onafhankelijkheid uitsprak en Giorgio Carbone I als nieuwe prins installeerde.

Er is geen enkele reden te bedenken, waarom die gang van zaken verwerpelijk zou zijn. Burgers moeten, in een volwaardige democratie, niet enkel de wetten van hun staat kunnen maken, ze moeten ook het recht hebben om over het bestaan zelf van die staat te beslissen. Want staten zijn er niet voor de eeuwigheid, maar voor de burgers. Het logisch gevolg van deze overwegingen luidt, dat iedere gemeente of iedere provincie, zeker één keer per generatie - dus om de 25 of 33 jaar - de gelegenheid zou moeten hebben om per referendum uit het staatsverband te treden.

Het toeristisch gegeven Seborga (honderdduizend bezoekers per jaar) hoeft ons niet te interesseren. Maar de fundamentele vragen die door het geval Seborga worden opgeroepen, zijn des te belangrijker. Wij hoeven de autoriteit van België, Europa of de UNO principieel niet te pikken. Staten zijn maar legitiem bij de gratie van hun vrije burgers, en niet omgekeerd. Enkel een direct-democratische federalistische samenleving, met de burger als kleinste en tevens hoogste entititeit, kan écht menswaardig worden genoemd.

 

links:


http://en.wikipedia.org/wiki/Seborga

http://en.wikipedia.org/wiki/micronation

http://seborgatimes.blogspot.com/

http://www.sealandgov.com/

http://www.ladonia.net/