Referendum over flat tax te Obwalden

Afdrukken
In Obwalden werd onlangs een flat tax ingevoerd, na een beslissing van het Zwitsers Grondwettelijk Hof.

Obwalden is een klein kanton in Zwitserland, een 20-tal kilometer ten zuiden van Luzern. De kantons in Zwitserland trachten elkaar inwoners af te snoepen door fiscale concurrentie, en dat had ook Obwalden geprobeerd. De federale Zwitserse belasting is progressief, en daarom dacht men in Obwalden: we maken onze belasting degressief, zodat het totaal een flat tax is. Op de belastingschijven tussen 300.000 en vijf miljoen Zwitserse frank werd zo minder belasting geheven dan op de schijven onder die grens.

Het voorstel werd in een referendum voorgelegd aan de bevolking en goedgekeurd met 8.623 stemmen tegen 1.368, meer dan 86%.

Maar dat was zonder Josif Zysyadis gerekend. Dat is een beroepspoliticus uit Lausanne, die vierkant was gekant tegen een degressief systeem. Waar gaan we naartoe, vond hij, als je minder belastingen betaalt als je meer verdient? Zysyadis zocht en vond enkele inwoners van Obwalden die de nieuwe belasting aanvochten bij het Zwitsers Grondwettelijk Hof, het Bundesgericht. En dat Hof vernietigde de belasting, omdat ze tegen de grondwettelijke gelijkheid inging.

Achtergrondinfo

Nu worden er bij ons ook nogal wat belastingen vernietigd, door ons Grondwettelijk Hof, maar de redenering van de Zwitsers is interessant om verscheidene redenen.
Vooreerst vinden zij dat de gelijkheid van alle burgers voor de wet de belastingheffing naar draagkracht impliceert. Let wel -en nu wordt het even technisch-: beide principes, zowel de gelijkheid voor de wet als de heffing naar draagkracht, staan als principe in de Zwitserse grondwet, maar alleen voor de Bundeswetgeving. Voor de kantons staat alleen de gelijkheid voor de wet in de grondwet. En toch, zegt het Hof, moeten de kantons zich aan de belastingheffing volgens de draagkracht houden, want dat volgt uit het gelijkheidsbeginsel. Bij iedereen hetzelfde bedrag aan belasting inhouden respecteert de gelijkheid niet. Belasting moet geheven worden volgens de economische mogelijkheden van de burgers.

Het Hof onderzoekt dan wat dat inhoudt, en verwijst daarbij uitvoerig naar de financiële literatuur. Een progressief tarief is oké, dat wordt sinds lang aanvaard. Een flat tax, een vast tarief voor alle inkomsten, ook. Een degressief tarief beantwoordt daar niet aan, en dat de degressiviteit van de kantonale belasting enkel de progressiviteit van de federale belasting wilde compenseren, is geen voldoende antwoord.

De wetgever mag ook andere doeleinden nastreven met de belasting, zoals milieu, energiebesparing, monumentenzorg of steun aan nieuwe ondernemingen, maar hoe meer aan het gelijkheidsprincipe afbreuk gedaan wordt, hoe hoger het algemeen belang moet zijn dat ermee gediend wordt. Het Hof geeft een voorbeeld: zo zou de volledige afschaffing van de belasting op de eigen woning -terwijl verhuurde woningen wel belast worden- niet in overeenstemming zijn met de grondwettelijke gelijkheid!

Het kanton heeft sindsdien dan maar een flat tax ingevoerd, een vast tarief voor alle inkomens.

Als ons Grondwettelijk Hof het gelijkheidsbeginsel even streng zou interpreteren, dan zou er wellicht niet veel overblijven van ons wetboek Inkomstenbelastingen. Zo is de eigen woning onlangs wél vrijgesteld van belastingen, maar een verhuurde woning niet. Zo wordt een eenmalige huurprijs gespreid belast, maar een eenmalige erfpacht niet. En zo zijn tal van financiële en verzekeringsproducten vrijgesteld, maar gewone interesten of dividenden niet -getuige daarvan de KBLux-historie.

Op het gebied van gelijkheid is er bij ons met andere woorden nog veel werk aan de winkel.

Auteur: Rik Deblauwe is advocaat bij Tiberghien Advocaten.
Informatiebron: De Standaard van 10/4/2008 www.standaard.biz/fiscalekroniek

 


Zoals WorkForAll het idee ziet:

 

http://www.workforall.org/drupal/en/node/175

Democratisch

"In dit verband is het interessant even te kijken naar hoe een echte democratisch land dit aanpakt. Zo is onlangs in het kleine Zwitserse kanton Obwalden een vlaktaks ingevoerd na een referendum met 8623 stemmen voor en 1368 stemmen tegen. Even slikken, in Zwitserland kan dergelijk klein kanton daar zo goed als autonoom over beslissen? Ons land moet zelfs voor de aanpassing van de BTW voet op brood toestemming vragen aan Europa, laat staan dat een volledig gewest zoals Vaanderen of Wallonië dit kan invoeren voor de inkomstenbelasting van zijn lokale bevolking. Het zou nochtans een goed middel zijn om de concurrentie tussen de regio's te bevorderen. In het geval van Obwalden wou men aanvankelijk een degressieve taks invoeren maar dat mocht niet volgens het grondwettelijk hof omdat het de gelijkheid van alle burgers aantast wat volgens datzelfde grondwettelijk ook inhoudt dat de inkomstenbelasting evenredig moet zijn met de draagkracht van het individu. Een degressieve taks voldoet daar niet aan, een vlaktaks wel. Uit wat vooraf werd aangetoond, blijkt dus dat het Belgische progressieve systeem met al zijn aftrekposten en drempel regels er niet aan voldoet. M.a.w. volgens de vrij rechtlijnige en universele redenering van het Zwitsers grondwettelijk hof is onze belastinsgwetgeving in tegenspraak met een universeel gelijkheidsbeginsel. Men kan zich nu in allerlei bochten gaan wringen om het sociale gelijkheidskarakter van ons huidig systeem te gaan bewijzen, maar dat betekent dat men de feitelijke data ontkent. Alleen een vlaktaks met vrijstelling respecteert zowel het gelijkheidsbeginsel en is door zijn progressief karakter sociaal te verantwoorden."