Knipsels februari 2009

Afdrukken
  • Scepsis over voorstel Janssens referendum Oosterweelverbinding
  • Een samengevat hoofdstuk uit 'de Factor Fidel'
  • Actiegroep vreest dat Antwerpse burgemeester volksraadpleging over Lange Wapper probeert te kapen
  • Antwerpen mag zich uitspreken over 3 tracés
  • Vlaamse regering wacht alternatievenstudie Oosterweel af
  • Antwerpen krijgt referendum (maar hoeveel, waarover en wanneer?)
  • Zwitsers bestendigen openheid in referendum
  • Het gekaapte referendum in Antwerpen
  • Zürich schrapt fiscale gunst superrijken
  • Het aantal federale ambtenaren is tussen 2005 en 2008 met 6,4% gestegen
  • Het kost in ons land bijna dubbel zoveel als in Nederland om een pensioen uit te betalen
  • Burgemeester Patrick Janssens: «Vraag Ademloos is niet wettelijk»
  • Koude oorlog tussen Janssens en Ademloos
  • Platform voor organisatie referendum
  • Correctief referendum versterkt democratie

 Scepsis over voorstel Janssens referendum Oosterweelverbinding

De Antwerpse burgemeester Patrick Janssens verzet zich niet tegen een referendum over de Oosterweelverbinding. Maar de actiegroep Ademloos en het bewonerscollectief Straten-Generaal reageren behoedzaam op zijn voorstel om de Antwerpenaars zich eerst te laten uitspreken over het globale plan voor de Antwerpse mobiliteit, waarvan Oosterweel een onderdeel is. Vlaams minister van Mobiliteit Kathleen Van Brempt is wel voorstander van het voorstel.

De vzw Ademloos kondigde eind januari aan dat het genoeg handtekeningen verzameld had voor een referendum over de Oosterweelverbinding, die de Antwerpse ring helemaal moet rond maken.

Dat waren er zo'n 47.000 handtekeningen, de minimumdrempel van 10 pct van de bevolking. Intussen zegt Ademloos dat het 49.000 handtekeningen heeft.

In Gazet van Antwerpen verklaarde Janssens dinsdag dat hij niet te moeilijk zal doen tijdens de controle van de handtekeningen. Hij deed meteen een concreet voorstel voor de vraagstelling bij het referendum.

'Vraag over Masterplan is rhetorisch'

Hij stelt voor dat de deelnemers aan de volksraadpleging zich kunnen uitspreken over het Antwerpse masterplan in zijn geheel en daarna over de drie tracés voor de Oosterweelverbinding.

De vzw Ademloos reageert zeer voorzichtig. Voorzitter Wim Van Hees wijst erop dat de handtekeningen die zijn vzw heeft verzameld niet gingen over het masterplan in zijn geheel.

Bovendien is een vraag over het masterplan volgens Van Hees rethorisch. 'Er is geen enkele actiegroep die het masterplan in vraag stelt.'

Straten-generaal reageert in dezelfde zin. 'Een vraag over het masterplan is onnodig want daar is geen weerstand tegen. Wil men hier de vis verdrinken?, zo vraagt Manu Claeys zich af.

Het is overigens aan de Antwerpse gemeenteraad om de vraag of vragen vast te leggen die aan de bevolking zullen worden gesteld.

Van Brempt steunt voorstel Janssens

Vlaams minister van Mobiliteit Kathleen Van Brempt steunt het voorstel van haar partijgenoot Patrick Janssens. Ze vindt het een goede zaak als er tijdens het referendum bij de Antwerpenaars gepeild zou worden naar hun mening over het hele masterplan.

Volgens haar gaat er te veel aandacht naar de sluiting van de ring. Maar het masterplan bevat ook projecten als de tramverlengingen en de Groene Singel. Die zijn belangrijk voor de leefbaarheid van de stad, aldus de minister.
 
Bron: Knack, 3 februari 2009 
 

Een samengevat hoofdstuk uit 'de Factor Fidel'

Hoe ziet de  Democratie in Cuba eruit?
Samenvatting hoofdstuk democratie:

 
Een van de hardnekkigste clichés is dat Fidel per decreet alleen regeert. Op dit verwijt kaatst Fidel de bal terug met te zeggen dat "de romeinse keizers nog niet zoveel macht hadden als Bush."
 
Er is een collectieve leiding die over beslissingen discutieert en die de kwesties analyseert. Dat er bij de plotse ziekte van Fidel geen koerswijziging was bevestigt dat de leiding geen eenmans kwestie is; hij heeft zich ook geen kandidaat meer gesteld voor 2008.
 
Collectieve beslissingen aan de top geven nog niet aan in hoeverre de bevolking mee beslist, even belangrijk in het beoordelen van het democratisch karakter van een land;
Fidel zegt dat elk land zijn eigen weg daarin te gaan heeft. Elk volk heeft haar eigen hystorisch proces.
We ontwikkelen een heel eigen verkiezingsproces dmv permanente kritiek en zelfkritiek dmv het breedst mogelijke collectieve leiderschap en de constant participatie en steun van het volk.
 
In Cuba is een nationaal parlement, zijn  provincieraden, gemeenteraden en om de 5 jaar verkiezingen;
De communistische partij is de ruggegraat van de revolutie maar heeft niets met de verkiezingen te maken; Ze kan geen kandidaten aandragen en mag zich bij wet niet bemoeien met de gang van zaken;
Het is de bevolking van de lokale kiesdistricten die kandidaten voor dragen; Het principe dat het volk kandidaten voordraagt plaats Cuba in de top 10 van de democratien.
Cuba is dus een nulpartij staat.
 
Een tweede aspect is het streven naar eenheid en consensus. Geen meerderheid geen oppositie; Soms word er een half jaar gediscutieerd of wordt iets gewoon afgevoerd  omdat men geen consensus bereikt;(bv belasting op loon)
 
Een derde aspect is de sterke band tussen verkozenen en de bevolking. De kiesdistricten bestaan uit max 2000 mensen;  Een verkozen wordt niet betaald voor zijn politiek werk. Een cubaans politicus kan dus geen macht opbouwen op die manier. De kritiek van Fidel is dat in het westen het beleid bepaald wordt door de olichargie.
 
Vierde aspect. De samenstelling van de kieslijsten gebeurt via lokale kiescommisies.Die bestaan uit enkele tienduizende vertegenwoordigers van NGO's en vakbonden;De vakbond is voorzitter. De bevolking heeft zijn zeg en dit proces duurt enkele maanden met 1.500 000 Cubanen.De verkozenen raadplegen de sociale organisaties constant. Het is dus geen representatieve democratie maar een syteem waarbij de participatie van de bevolking permanent is;
 
Elke kandidaat kan elke zes maanden afgezet worden door een districtvergadering en dat gebeurt regelmatig. Dertig procent van de verkozenen zijn geen lid van de communistische partij. Verkiezingen zijn niet verplicht toch is de opkomst 95 %. Alle beroeps en NGO sectoren worden zo gelijk mogelijk vertegenwoordigd op  de kandidaat lijsten. (Studenten, doktoren, militairen etc.)
 
De media mag enkel een foto en een curriculum van een kandidaat publiceren.
Fidel is de laatste om te beweren dat deze  democratie perfect is.
In het kader van een eventuele militaire agressie is het ultieme vertrouwen  tussen bevolking en leidinggevenden volgens Fidel bewezen met het feit dat 2 miljoen Cubanen een wapen hebben. Wanneer de verdediging van een land in handen van heel de bevolking ligt dan pas kan je spreken van een democratie....
 
Een samengevat hoofdstuk uit 'de Factor Fidel'
Een politiek testament van een van de meest markante leiders na de tweede wereldoorlog.
Marc Vandepitte
Katrien Demuynk
ISBN 978-90-441-2364-7

 

Actiegroep vreest dat Antwerpse burgemeester volksraadpleging over Lange Wapper probeert te kapen 

Actiegroep Ademloos, die de 48.000 benodigde handtekeningen verzamelde, vreest dat Janssens het referendum wil kapen

Ademloosvoorman Wim Van Hees kondigde net voor de zomer aan dat hij een volksraadpleging wilde houden over het tracé van de Oosterweelverbinding zoals het nu op de plannen prijkt. Volgens Ademloos zal dat tracé catastrofaal zijn voor de volksgezondheid in Antwerpen. Om de Antwerpenaar zelf te laten oordelen wilde de actiegroep een referendum organiseren. Ademloos begon met het verzamelen van de handtekeningen van een tiende van de Antwerpse bevolking, 48.000 stuks, en kon die twee weken geleden aan het stadsbestuur overhandigen.

In het stadhuis heerste aanvankelijk windstilte, maar gisteren maakte burgemeester Janssens bekend dat hij achter een volksraadpleging staat. "De stad zal niet elke handtekening onder de loep nemen." Alleen, de burgemeester wil zijn inwoners niet één maar meerdere vragen voorschotelen. Net daar schuilt een stevige adder onder het gras.

"Moet de stad Antwerpen een gunstig advies geven voor de stedenbouwkundige vergunning van de Oosterweelverbinding op het huidige voorziene tracé tussen Zwijndrecht/Linkeroever en Merksem/Deurne? Ja of nee?" Die vraag wil Ademloos aan Antwerpen voorleggen. "Te complex", meent Janssens. Als het aan hem ligt, spreekt de bevolking zich eerst uit over het hele masterplan voor de mobiliteit in Antwerpen. Vervolgens wil hij de drie tracés voor de Oosterweelverbinding op de weegschaal leggen: het officiële tracé van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), datzelfde tracé met een langere tunnel uit de Horvatstudie en het noordelijker alternatief van de bewonersgroep stRaten-generaal.

"Wie maakt de zaken nu complex?", vraagt Van Hees zich af. "Het masterplan telt veertien projecten. Dertien van die projecten worden niet betwist. Enkel en alleen het grootste project, de Oosterweelverbinding, staat ter discussie. Ik vrees dat Janssens de Oosterweelvis wil verzuipen door het hele masterplan in een referendum te stoppen."

'Dat hij zelf handtekeningen verzamelt'

Ademloos vreest dat het Antwerpse stadsbestuur het referendum wil kapen. "Hij wil er een enquête van maken. De essentie van een volksraadpleging is net dat de bevolking een heel duidelijk antwoord kan geven op een duidelijke vraag, dat je kunt zeggen: zoveel mensen zijn voor, zoveel mensen zijn tegen. Onze vraag is de hamvraag. Door de mensen een heel amalgaam van vragen voor te schotelen wil Janssens dat vermijden. Sorry, maar zo werkt het niet. We horen maanden niets van de stad en nu onze missie voor 90 procent voltooid is, wil ze plots de spelregels veranderen. Als de burgemeester de vragen zelf wil bepalen, moet hij zelf maar 48.000 handtekeningen verzamelen."

Ook stRaten-generaal en oppositiepartij Groen! zijn sceptisch over het voorstel van Janssens. Ze zijn opgetogen dat hij zich achter een volksraadpleging schaart, maar vermoeden een verborgen agenda achter zijn idee om de vraagstelling aan te passen.

Eind deze maand verstrijkt de deadline voor de onafhankelijke studie naar de drie tracés. Zo wordt het wel erg kort dag om de volksraadpleging nog voor de verkiezingen van 7 juni te organiseren. De wet voorziet dat er veertig dagen moeten zitten tussen het referendum en de verkiezingen. Zondag 26 april is de uiterste datum.

Janssens maakt zich sterk dat die haalbaar is. Actiegroepen vrezen dat het erg moeilijk wordt om de Antwerpenaren op die dag, én met voldoende informatie, naar de stembus te krijgen.

Patrick Janssens vindt vraagstelling van Actiegroep Ademloos 'te complex'.

Bron: De Morgen, 4 februari 2009


Antwerpen mag zich uitspreken over 3 tracés

Antwerps burgemeester Patrick Janssens doet een voorstel aan de actievoerders die zich verzetten tegen het Lange Wapper-viaduct. Hij belooft hun handtekeningen voor een volksraadpleging niet streng te zullen controleren. Hij stelt wel voor dat de deelnemers aan die volksraadpleging zich kunnen uitspreken over de 3 voorgestelde tracés, en niet enkel over de BAM-variant.


Een Vlaams decreet bepaalt dat in Antwerpen 48.000 geldige handtekeningen nodig zijn om een volksraadpleging te organiseren. In zo'n referendum moet een vraag worden gesteld die met 'ja' of 'nee' kan worden beantwoord. De vraag van de actiegroep vzw Ademloos, die tegen de BAM-variant is, luidt: 'Moet de stad Antwerpen een gunstig advies geven voor de stedenbouwkundige vergunning van de Oosterweelverbinding op het huidig voorziene tracé tussen Zwijndrecht/Linkeroever en Merksem/Deurne?' Janssens zegt: "Dat krijg je nooit aan je moeder uitgelegd." Daarom stelt hij voor om de deelnemers aan de volksraadpleging ook te laten oordelen over het Masterplan voor de mobiliteit, en vervolgens over de drie voorgestelde tracés voor de sluiting van de Ring.


Deze volksraadpleging kan nog voor de Vlaamse verkiezingen worden georganiseerd. "26 april is nog haalbaar, al zal dat niet makkelijk zijn", zegt Janssens.

Bron: Gazet Van Antwerpen, 3 februari 2009


Vlaamse regering wacht alternatievenstudie Oosterweel af 

ANTWERPEN - De Vlaamse regering wacht de studie af over de verschillende alternatieve tracés voor de omstreden Oosterweelverbinding en zal dan pas een beslissing nemen in het dossier. Over het referendum dat in Antwerpen op til staat, spreekt minister-president Kris Peeters zich niet uit. "De volksraadpleging is een gemeentelijke bevoegheid", zei hij woensdag in het Vlaams parlement.

De Vlaamse regering wil de Antwerpse ring sluiten via de Oosterweelverbinding. Die omvat een nieuwe tunnel onder de Schelde en een viaduct, de veelbesproken Lange Wapper.

Tegenstanders van dit plan hebben handtekeningen verzameld voor een volksraadpleging. Antwerps burgemeester Patrick Janssens (sp.a) stelde dinsdag voor om het referendum te verbreden en de Antwerpenaren te bevragen over de drie voorgestelde tracés en het gehele Masterplan Mobiliteit.

Janssens kreeg met zijn voorstel bijval van zijn partijgenote en minister van Mobiliteit Kathleen Van Brempt. En Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen (Open Vld) noemde het logisch dat er rekening gehouden zal worden met de uitkomst van het referendum, maar dat eerst de alternatievenstudie moet worden afgewacht.

Dat zegt ook Vlaams minister-president Peeters. De studie zal eind deze maand of begin maart klaar zijn, zei hij op een vraag van Jan Penris (Vlaams Belang).

Bron: De Standaard, 4 februari 2009.


Antwerpen krijgt referendum (maar hoeveel, waarover en wanneer?)

Ademloos dreigt met juridische stappen als vraagstelling gewijzigd wordt.

ANTWERPEN - Er komt hoe dan ook een volksraadpleging over de geplande Oosterweelverbinding in Antwerpen. Alleen is er een rel uitgebroken over de vragen die voorgelegd zullen worden aan de Antwerpenaars. Burgemeester Patrick Janssens (SP.A) dacht een verzoenend gebaar te stellen, maar actiegroep Ademloos dreigt nu zelfs met juridische stappen. De bedrijfswereld en de Vlaamse regering maken zich dan weer zorgen over de timing.

De vzw Ademloos verzamelde sinds september al ruim 48.000handtekeningen voor een volksraadpleging over de geplande Oosterweelverbinding die de Antwerpse Ring moet sluiten. Ademloos wil dat de Antwerpenaar de kans krijgt om zich uit te spreken voor of tegen het huidige geplande tracé: met een viaduct (de Lange Wapper zoals voorgesteld door BAM) of een tunnel (het weinig bekende Horvat-alternatief) die dwars door de stad loopt en aansluit op het viaduct van Merksem. Volgens Ademloos betekenen beide tracés 'een ramp voor de volksgezondheid'. Wettelijk gezien volstaan de 48.000Ademloos-handtekeningen om het stadsbestuur te dwingen zo'n volksraadpleging te organiseren. Alleen zitten er tussen die bulk wellicht heel wat ongeldige krabbels - bijvoorbeeld van mensen die niet eens in Antwerpen wonen.

De wet schrijft dan ook voor dat élke handtekening via het bevolkingsregister streng gecontroleerd wordt op zijn geldigheid. Ademloos liet daarom eerder al weten door te gaan met ronselen tot 60.000handtekeningen om voldoende 'reserve' te hebben. 'Maar voor mij is het nu wel duidelijk dat er in Antwerpen voldoende draagvlak bestaat voor zo'n volksraadpleging', zegt burgemeester Patrick Janssens. 'Ik vind het onzinnig om onze ambtenaren tijd te laten verkwanselen met zo'n uitgebreide controle.'

Janssens stelt voor om als stadsbestuur zelf een volksraadpleging te organiseren, zodat Ademloos in theorie zijn handtekeningen niet eens moet inleveren. Hij verbindt daar wel een voorwaarde aan: de vraagstelling moet eenvoudiger maar vooral ook ruimer. Zo wil hij dat de Antwerpenaars zich kunnen uitspreken over het hele Antwerpse Masterplan - een resem van 16mobiliteitsprojecten, waaronder tramverlengingen, een Groene Singel en de verdere uitbouw van het Albertkanaal. Daarnaast moeten de Antwerpenaars kunnen stemmen voor of tegen alle drie de tracés die momenteel nog onderzocht worden door het onafhankelijk studiebureau Arup. Ook het alternatief van die andere actiegroep Straten-Generaal - met een veel noordelijker gelegen tunnelcomplex buiten de stad én de Kennedytunnel die openblijft voor vrachtverkeer - moet volgens Janssens dus getoetst worden aan de publieke opinie. 'Ik wil voorkomen dat na het referendum nog altijd niet duidelijk is welk van de drie tracés de voorkeur wegdraagt van de Antwerpenaar.'

Janssens had gehoopt met zijn voorstel tegemoet te komen aan de vraag van Ademloos om constructief samen te werken, maar voorzitter Wim van Hees reageerde gisteren furieus. 'Janssens verandert compleet onze vraagstelling en kaapt daarmee het project waaraan wij met honderden vrijwilligers maandenlang gewerkt hebben. In heel Antwerpen is er niemand tegen het Masterplan, waarom moet daar dan een vraag over gesteld worden? En wij hebben absoluut geen probleem met het alternatief van Straten-Generaal, dat voor de volksgezondheid veel beter is. Daar moeten dus voor ons geen vragen over gesteld worden. De strategie van Janssens is duidelijk: hij wil dé hamvraag, de enige vraag die wij willen stellen - 'bent u voor of tegen een autostrade dwars door de stad' - verzuipen in een nest andere vragen.'

Maar Janssens is ferm: als de gemeenteraad het eens geraakt - gisteren waren alleen Vlaams Belang en SLP tegen - komt er een referendum, mét de door hem voorgestelde vragen. 'Als Ademloos niet akkoord gaat, kunnen ze nog altijd doorgaan en proberen 48.000 geldige handtekeningen voor te leggen. Alleen moeten ze wel beseffen dat de gemeenteraad volgens de wet ook dan sowieso hun vraagstelling mag veranderen.'

Dat klopt inderdaad, alleen moet zo'n verandering volgens diezelfde wet wel 'voldoende gemotiveerd worden'. Een erg ruim begrip op basis waarvan Ademloos desnoods naar de Raad van State kan stappen. 'En dat zullen we desnoods doen ook', reageert van Hees. Theoretisch bestaat dus zelfs de mogelijkheid dat de Antwerpenaar uiteindelijk twee keer zal mogen gaan stemmen: een keer over de vragen van de stad en een andere keer over de Ademloosvraag.

Bron: De Standaard, 4 februari 2009.


In "De valstrikken van het confederale denken" Stelt Johan Sanctorum: "Aan België kleeft een democratisch deficit dat door geen enkele staatshervorming nog te repareren valt". Lees zijn visie dat in het februarinummer van Doorbraak verscheen.


Zwitsers bestendigen openheid in referendum

Zwitserland heeft in een referendum beslist dat het vrije verkeer van personen voor EU-burgers voortgezet en uitgebreid wordt tot Bulgaren en Roemenen. 59,6 procent van de kiezers stemde voor.

Zwitserland mag dan geen lid zijn van de Europese Unie, een op de twee Zwitserse franken wordt verdiend door de handel met de EU en een op de drie Zwitserse banen hangt ervan af. Zwitserland heeft al jaren een serie van akkoorden met de EU, zodat er ondertussen 1,2 miljoen EU-burgers in Zwitserland werken, wat neerkomt op een kwart van de beroepsbevolking.

Die verdragen werden evenwel afgesloten in economisch gunstige tijden. Nu moesten de Zwitsers zich uitspreken over een voortzetting en uitbreiding ervan terwijl een recessie dreigt. Vooral populistisch rechts vreest dat het toelaten van Bulgarije en Roemenië zal leiden tot een grote instroom van goedkope werkkrachten uit die landen en een verlies van jobs voor Zwitsers.

De zakengemeenschap is ervan overtuigd dat een uitbreiding van het vrije verkeer van personen absoluut noodzakelijk is voor Zwitserland, aangezien de EU haar preferentiële handelsakkoorden met Zwitserland daarop baseert. Zij heeft het gisteren uiteindelijk gehaald. Ze wees er in de campagne op dat de vrees voor een toevloed van goedkope, ongeschoolde arbeiders ook vroeger werd geuit, maar dat de praktijk geleerd heeft dat net het omgekeerde gebeurde.
"Wat men destijds over de Poolse goedkope werkkrachten beweerde, is niet gebeurd. Bovendien is het ook zo dat wij zelf onze investeringen in Polen hebben uitgebreid en dat daar tal van Zwitsers werken", aldus zakenman Rudolf Stämpfli in een interview met de BBC.

Het was de extreem rechtse Zwiterse Volkspartij, die in 2007 de grootste politieke formatie van het land werd, die aandrong op het referendum van gisteren. Hoewel de Zwitsers in 2005, eveneens per referendum, met een tweederdemeerderheid beslisten om tot de Schengenzone toe te treden, gelooft de partij dat die beslissing nu door velen wordt betreurd.

Een nieuwe volksraadpleging specifiek over Schengen is niet mogelijk, maar het thema van vrij verkeer van personen werd wel in die zin voorgesteld door extreem rechts. "Er gaan al te veel jobs verloren door de Italianen en Fransen die hier komen werken", aldus Pierre Rusconi, een van de leiders van de partij. Op de pamfletten die zijn partij onlangs uitdeelde, was te lezen: 'Stem tegen vrij verkeer van personen, tegen hoge werkloosheid en almaar stijgende criminaliteit.' Maar die boodschap kon de meerderheid van de Zwitsers niet overtuigen.
 
Bron: De Morgen, 9 februari 2009

Het gekaapte referendum in Antwerpen

Manu Claeys en Peter Verhaeghe over de jongste politieke spelletjes in het BAM-dossier.

Manu Claeys en Peter Verhaeghe vertegenwoordigen de bewonersgroep stRaten-generaal, die een noordelijker tracé uittekende voor het sluiten van de Antwerpse ring.

De Antwerpse burgemeester Patrick Janssens (sp.a) zette deze week het licht op groen voor een volksraadpleging over de Oosterweelverbinding, maar kwam met een eigen vragenlijst. Actiegroep Ademloos, die de 48.000 benodigde handtekeningen verzamelde, vreest dat Janssens het referendum wil kapen. Manu Claeys en Peter Verhaeghe van stRaten-generaal, dat een van de alternatieven uittekende, geven hun visie op de demarche van de burgemeester: 'Dit politieke initiatief kan tellen als negatie van wat een actiecomité op de agenda wil plaatsen.'

Eind juni 2008 besliste de Vlaamse regering om een onafhankelijk onderzoek op te starten over drie mogelijke tracés om de kleine ring rond Antwerpen te sluiten. Het studiebureau Arup-Sum Research voert momenteel dit alternatievenonderzoek uit. De stad Antwerpen legde het zogenaamde Horvattracé voor, dat de kleine ring vlak bij de stadskern sluit via een tunnel onder het Eilandje. De stad volgt daarmee hetzelfde tracé als de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), die het bouwen van een viaduct - de Lange Wapper - bepleit. Voor het Antwerpse stadsbestuur is die Lange Wapper ook een aanvaardbaar alternatief. Voor stRaten-generaal, als derde deelnemer aan het alternatievenonderzoek, is noch het viaduct noch de Horvattunnel aanvaardbaar, omdat beide tracés de verkeersstromen vlak bij de kernstad houden. Wij bepleiten daarom een Oosterweelverbinding die in tunnel onder de havendokken loopt, weg van alle woongebieden.

De conclusies van het alternatievenonderzoek worden tegen begin maart verwacht. Steeds weer krijgen we te horen dat het nu wachten is op die conclusies vooraleer de Vlaamse regering knopen kan doorhakken over welk soort Oosterweelverbinding er komt. Maar van de drie deelnemers aan het onderzoek zijn wij blijkbaar de enigen die ook effectief wachten. De twee andere deelnemers (stad Antwerpen en BAM) kiezen voor de vlucht vooruit.

De stad: wie regeert negeert

Behalve wij uit ook vzw Ademloos zich kritisch over beide tracés vlak bij de kernstad. Sinds september vorig jaar verzamelt het actiecomité handtekeningen om hierover een referendum af te dwingen. Begin deze week liet burgemeester Patrick Janssens verstaan dat hij zo'n volksraadpleging wil organiseren, nu Ademloos het vereiste aantal handtekeningen kan voorleggen. Maar in plaats van Ademloos uit te nodigen voor een gesprek over hoe het nu verder moet - de vzw had daar zelf om gevraagd - trok de burgemeester naar de lokale krant. Hij veegde de referendumvraag van Ademloos van tafel en lanceerde zijn eigen vraag: vindt u het Masterplan een goede zaak voor Antwerpen?

Dit politieke initiatief kan tellen als negatie van wat een actiecomité op de agenda wil plaatsen. Nog nooit heeft één Antwerpenaar verzet aangetekend tegen dat Masterplan met zestien projecten. Meer nog: er is onmiskenbaar een draagvlak voor. Het referendum van de burgemeester wordt bijgevolg overbodig, omdat iedereen het antwoord al kent.

Inhoudelijk overbodig, bedoelen we dan. Want strategisch is het uitbreiden van de vraag een voltreffer. Ademloos kan onmogelijk akkoord gaan met het vervangen van een referendum over dat ene controversiële onderdeel van het Masterplan (de Oosterweelverbinding) door een overbodige enquête over het geheel van dat plan. Volgens artikel 214 van het gemeentedecreet kan binnen een legislatuur echter slechts één keer een volksraadpleging over hetzelfde onderwerp worden gehouden. Als burgemeester Janssens erin slaagt om zijn referendum te organiseren over het Masterplan, wordt een ander referendum bijgevolg wettelijk onmogelijk, ondanks vijftigduizend handtekeningen die in alle uithoeken van de stad werden verzameld, week na week, in weer en wind, een hele barkoude winter lang.

Binnenkort zijn er Vlaamse verkiezingen. Ook daarom komt zo'n referendum over een vraag die a priori een positief antwoord krijgt natuurlijk handig van pas.

De BAM: wie betaalt bepaalt

Eveneens de vlucht vooruit neemt men bij de BAM. Enkele dagen voor de burgemeester zijn tegenreferendum lanceerde, presenteerde de BAM een nieuwe studie over de impact van de Lange Wapper op de luchtkwaliteit in Antwerpen. Waarom duikt ineens, in de laatste rechte lijn van het alternatievenonderzoek over drie tracés, een aparte, door de Vlaamse regering betaalde, door de BAM bestelde en door een andere Vlaamse publiekrechtelijke instelling (VITO) uitgevoerde studie over enkel en alleen het BAM-project op? Arup-Sum was daar toch mee bezig? En zouden we niet wachten op hun conclusies?

Uit de studie blijkt dat tunnelmonden slechter scoren dan een viaduct op het vlak van luchtkwaliteit, en laat het nu net zo zijn dat de twee concurrenten van de BAM in het lopende alternatievenonderzoek de aanleg van tunnels bepleiten. De BAM én VITO verzwijgen echter wat algemeen bekend is binnen het wetenschappelijke veld, namelijk dat wanneer tunnelmonden voorzien worden van schouwen de luchtkwaliteit op en rond de snelweg beter is dan op en rond een viaduct. Precies daarom heeft stRaten-generaal een tunnelplan mét schouwen voorgelegd aan het onderzoeksconsortium Arup-Sum.

Op een wetenschappelijk congres in Cambridge in 2007 wees VITO zelf nog op het significante verschil in uitstootniveau aan tunnelmonden op vijf of dertig meter hoogte. Toch gooien wij hier geen steen naar VITO. Bij onderzoeksopdrachten gaat het zoals het gaat: wie betaalt bepaalt. VITO kreeg geen vraag van de BAM om een vergelijkende analyse te maken van de drie voorliggende alternatieven, om aanbevelingen te formuleren over de aanpak van uitstootconcentraties aan tunnelmonden, om te wachten met het bekendmaken van de studie tot ook de meetgegevens aan de dichtbevolkte gebieden Merksem, Luchtbal en Deurne-Noord verwerkt zijn. Het resultaat van het niet stellen van dit soort vragen is: de bevestiging van het eigen grote BAM-gelijk.

Precies daarom zou het openbaar aanbesteden van een luchtkwaliteitsstudie onder auspiciën van Arup-Sum over ineens de drie alternatieven de enig mogelijke correcte houding zijn geweest in deze fase van het onafhankelijk alternatievenonderzoek.

Nu wordt een politiek spel gespeeld, waarbij VITO wordt ingeschakeld om de weg vrij te maken voor de Lange Wapper. Wanneer uit het verslag van Arup-Sum zou blijken dat de drie alternatieven elk hun voor- en nadelen hebben, zal geoordeeld worden dat, mede op basis van het positieve rapport door VITO, redelijkerwijs de Vlaamse regering tot het besluit kan komen dat het tracé van de Lange Wapper als definitief tracé wordt vastgelegd.

Bron: De Morgen, 9 februari 2009 

Zürich schrapt fiscale gunst superrijken

Slecht nieuws voor de rijke buitenlanders die in Zwitserlands financiële centrum Zürich wonen: hun gunstige belastingregime is niet meer. In een referendum stemde 53 procent van de kiezers zondag voor een voorstel om het gunstregime af te schaffen.

Wie in Zwitserland woont maar niet werkt, kwam er in Zürich tot nog toe vanaf met een vrij te onderhandelen forfaitaire belasting aan de fiscus betalen. Het is niet geheel duidelijk wie onder het regime valt, maar in de Zwitserse pers circuleren namen als de muzikanten Phil Collins, Johnny Hallyday, Tina Turner, Shania Twain of James Blunt, en formule 1-piloten als Michael Schumacher, Lewis Hamilton, Fernando Alonso en Kimi Raikonnen. Maar ook IKEA-stichter Ingvar Kamprad zou van het gunstregime gebruikmaken. Alles samen gaat het in het kanton Zürich om een 140 mensen.

Superrijke Zwitsers ervaren de forfaitaire aanslag als onrechtvaardig en spreken van rechtsongelijkheid. Zo toont de krant Blick bijvoorbeeld aan dat bij een gelijk inkomen de Zwitserse tennisprof- speler Roger Federer tienmaal zoveel belastingen betaalt als de Franse zanger Johnny Hallyday met domicilie in Gstaad.

Het gunstregime werd in de jaren 30 ingevoerd. Een van de eerste begunstigden was Charles Chaplin. De superrijken worden belast op grond van hun - zelf aangegeven - onkosten als huur, personeel, levensmiddelen, sport, vakanties en verblijven in kuuroorden, ongeacht hun wereldwijde andere inkomsten en financiële positie. Ze betalen een tot vijf keer het bedrag van hun kosten als belastingen - en daar blijft het bij.

Het is zeer de vraag of na het referendum in Zürich nu in heel Zwitserland paal en perk gesteld wordt aan de privileges van rijke buitenlanders. Nog altijd bieden de kantons tegen elkaar op om de rijken aan te trekken. Toch zijn er plannen om de discussie ook op nationaal niveau te voeren.

Bron: De Tijd: 10 februari 2009

Het aantal federale ambtenaren is tussen 2005 en 2008 met 6,4% gestegen

Het aantal federale ambtenaren is tussen 2005 en 2008 met 6,4% gestegen. Dat blijkt uit een rapport van de inspectie van Financiën. Bij het ondersteunend personeel is de stijging nog een stuk groter: +14,9% voor dezelfde periode. Er werden hoofdzakelijk ambtenaren van niveau A en B in dienst genomen. Het aantal mensen van niveau D daalde zelfs.

De cijfers gelden voor de federale overheidsdiensten in strikte zin van het woord. De sociale zekerheid, het leger, justitie en de politie horen daar niet bij.

Bron: Het Laatste Nieuws, 13 februari 2009

Het kost in ons land bijna dubbel zoveel als in Nederland om een pensioen uit te betalen

Het kost in ons land bijna dubbel zoveel als in Nederland om een pensioen uit te betalen, 71 euro per jaar per gepensioneerde tegen 41 euro. Dat komt omdat bij ons vier instellingen bevoegd zijn voor het uitbetalen van pensioenen (RVP voor werknemers, RSVZ voor zelfstandigen, PDOS voor ambtenaren en CDVU als uitbetalende instantie) en in Nederland maar één. Dat zegt Kamerlid Martine De Maght. Haar partij, Lijst Dedecker, stelt de oprichting voor van één enkele pensioeninstelling. «Vier die hetzelfde werk doen: dit zijn kafkaiaanse toestanden die moeten worden aangepakt», aldus De Maght.

Bron: Het Laatste Nieuws, 13 februari 2009

Burgemeester Patrick Janssens: «Vraag Ademloos is niet wettelijk»

De vraag over de Oosterweelverbinding die de vzw Ademloos aan de Antwerpse bevolking wil voorleggen, is wettelijk niet in orde. Dat heeft burgemeester Patrick Janssens (sp.a) gisteravond gezegd tijdens de gemeenteraad. Gelijkaardige vragen werden eerder al verworpen door de Vlaamse overheid, omdat zij niet strikt tot de bevoegdheid van de gemeenteraad behoren.

Ademloos heeft ruim 47.000 handtekeningen verzameld voor een referendum over de aanleg van een nieuw stuk ring tussen Linkeroever en het Sportpaleis in Merksem. De vraag die Ademloos tijdens het referendum beantwoord wil zien, luidt: «Moet de stad Antwerpen een gunstig advies geven voor de stedebouwkundige vergunning van de Oosterweelverbinding op het huidig voorziene tracé tussen Zwijndrecht / Linkeroever en Merksem/Deurne?» Burgemeester Patrick Janssens wil die vraag aanpassen, omdat hij vreest voor juridische problemen.

«In Olen is in 1997 een referendum verboden, nadat een actiegroep een vraag in de stijl van Ademloos had gesteld over de bouw van een afvaloven. Daarom stel ik voor niet één, maar drie vragen te stellen over de drie verschillende tracés voor de Oosterweelverbinding. Dat is wettelijk wel mogelijk en geeft ons naderhand ook de kans om verder te werken.» De gemeenteraad heeft nog geen standpunt ingenomen, maar ziet een referendum voor de Vlaamse verkiezingen nog maar moeilijk gebeuren. De tijd dringt en de vzw Ademloos heeft haar 47.000 handtekeningen nog steeds niet aan het stadsbestuur overhandigd.

Bron: Het Laatste Nieuws, 17 februari 2009

Koude oorlog tussen Janssens en Ademloos

Het stadsbestuur blijft een gesprek met de vzw Ademloos over de organisatie van de volksraadpleging voor zich uitschuiven. Ademloos heeft al 50.000 handtekeningen verzameld, maar die zijn nog niet ingeleverd bij het stadsbestuur.

«Zonder die handtekeningen kunnen wij nog moeilijk een referendum voor de Vlaamse verkiezingen organiseren», opperde burgemeester Patrick Janssens tijdens de gemeenteraad van maandagavond. Daar kreeg de vzw Ademloos wel lof van alle politieke fracties.

Woordvoerder Wim Van Hees van vzw Ademloos wil met zijn handtekeningen wel naar het stadhuis komen, maar dan moet dat gepaard gaan met een constructief gesprek.
Van Hees: «Wij kunnen de handtekeningen zelf niet natellen. Het bestuur blaast in de pers warm en koud over hoe streng het zal controleren. Na een eerste gesprek midden december weigeren de stadsdiensten nog met Ademloos aan tafel te zitten.»

De vzw Ademloos heeft zopas een manifest voorgesteld onder de titel 'Gezonde lucht voor iedereen'. «Als het stadsbestuur zich achter dit manifest wil scharen, kunnen wij eindelijk een sterke vuist maken naar Brussel. Dan komt de roep om gezonde lucht niet langer van Ademloos, maar van heel Antwerpen», besluit Wim Van Hees.

Bron: Het Laatste Nieuws, 18 februari 2009

Platform voor organisatie referendum

Poperinge - Op uitnodiging van Open Vld kwam een groep tegenstanders van de geplande parkeergarage onder de Grote Markt bijeen op een startvergadering. Onder hen leden van het marktcomité, de horeca, Unizo en Groen!. "We willen een referendum organiseren om tot maximale participatie en inspraak te komen rond het dossier Grote Markt. Na de volgende vergadering vragen we bij de stad de formulieren aan om de nodige drieduizend handtekeningen bijeen te krijgen. Daarna moeten de vragen opgesteld worden. Die kunnen heel verscheiden zijn: over de ondergrondse parking, de mobiliteit in het centrum, maar ook over de toekomst van zaal Maeke Blyde. De jeugd vraagt daarover een bevraging", zegt Sabien Lahaye-Battheu van Open Vld.

Het stadsbestuur begint binnenkort met zijn informatieronde over de renovatie van de Grote Markt. Het schepencollege is ervan overtuigd dat er onder de bevolking ook heel wat voorstanders zijn van het plan. Volgende week maandag plannen de tegenstanders een nieuwe vergadering om het ledenaantal uit te breiden.

Bron: Het Laatste Nieuws, 18 februari 2009

Correctief referendum versterkt democratie

Het parlement debatteert vanavond over een bindend referendum. De politieke elite moet de angst voor meer zeggenschap van burgers eindelijk loslaten, betoogt Jan Willem Sap.

Uit angst voor machtsverlies zijn elites op het pluche vaak tegen de invoering van het referendum. Daarom is het van betekenis dat het initiatiefvoorstel van GroenLinks, D66 en PvdA voor een correctief referendum mede wordt gedragen door een regeringspartij. Naast steun van minister Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) lijkt het referendum te kunnen rekenen op een meerderheid in de Tweede Kamer (77 zetels).

Al sinds de commissie-Biesheuvel en -Deetman aanbevelingen deden over staatskundige hervormingen, erkent de politieke elite dat onze democratie in een crisis verkeert. Als Nederland al een democratie is, dan is het een statische en zwakke democratie. De besluitvorming van de politieke elite vindt plaats op grote afstand, meteen beginnend nadat de burgers hun stem hebben uitgebracht met een ondoorzichtige kabinetsformatie, het lelijkste eendje van het Nederlandse staatsrecht.

Mede door het omvallen van de zuilen is de relatie tussen kiezers en gekozenen veranderd. De politieke partijen kunnen alleen in stand worden gehouden met forse subsidies van politiek Den Haag, belastinggeld van de burgers. Deze sterk gesubsidieerde politieke netwerken doen er niet verstandig aan de behoefte van burgers aan zeggenschap aan de laars te lappen. Veel noodzakelijke wijzigingen van de Grondwet worden tegengehouden door gebrek aan democratische overtuiging. Dat veroorzaakt frustratie. Want in een democratie behoren de burgers te kunnen bepalen hoe de volksheerschappij dient te worden georganiseerd. In de democratie van de 21ste eeuw gaat het niet alleen om de mening van de economische en politieke elite, maar om een systeem waarin burgers respect hebben voor de mening van medeburgers.

De huidige strijd voor een democratische samenleving met referendum en volksinitiatief kan zonder meer worden vergeleken met de negentiende-eeuwse strijd van arbeiders, ‘kleine luyden’ en vrouwen voor electorale gelijkheid. Lange tijd werd beweerd dat deze mensen niet in staat waren deel te nemen aan verkiezingen. Maar de conservatieve argumenten hielden geen stand.

Inzake het referendum domineerde tot 1989 de angst. Het referendum zou de deur openzetten voor de communisten, voor Moskou. Later werd door politici gesteld dat referenda alleen maar zouden leiden tot conservatisme (Den Uyl, PvdA) of vertraging in de besluitvorming (Lubbers, CDA).

Maar uit het voorbeeld van Zwitserland blijkt dat het recht van burgers om zo nu en dan in te gaan tegen de wil van de elite het ontstaan van een moderne en dynamische democratische rechtsstaat niet in de weg staat.

Het voorliggende voorstel voor een correctief referendum is niet de bijl aan de wortel van de representatieve democratie. Het systeem van de representatieve democratie behoudt in dit voorstel het primaat, maar wordt aangevuld met elementen van directe democratie, juist omdat het stelsel dat wordt beheerst door politieke partijen ook onvolkomenheden heeft.

Geïnspireerd door het motto van een regering door en voor het volk, krijgen regering en Staten-Generaal nu de kans een extra kanaal te graven voor meer betrokkenheid. Zowel uit het rapport Power to the people (Groot-Brittannië, 2006) als uit het rapport Hart voor de publieke zaak (2006) van de Nationale Conventie (een Nederlands adviescollege) blijkt dat de groeiende vertrouwenskloof tussen politiek en burgers alléén kan worden teruggedrongen als regering en parlement eens beginnen om vertrouwen aan burgers te geven.

Een correctief referendum voorkomt ook dat het parlement verwordt tot stempelmachine. Het heeft niets te maken met het overdoen van het werk van onze volksvertegenwoordigers, maar met respect voor de goed opgeleide burgers van Nederland.

Vanavond debatteert de Tweede Kamer over een initiatiefswetsvoorstel uit 2005 van PvdA, GroenLinks en D66 voor invoering van een zogenoemd raadgevend, correctief, bindend referendum.

Het referendum heet ‘raadgevend’ omdat de bevolking er het initiatief toe moet nemen. Het referendum over de Europese Grondwet van 2005 was niet ‘raadgevend’, maar ‘raadplegend’, omdat de politiek het initiatief nam de bevolking te raadplegen.

Het voorgestelde referendum is ‘correctief’, omdat een parlementsbesluit ermee kan worden teruggedraaid (gecorrigeerd). Het is bindend omdat de uitslag van het referendum moet worden overgenomen door kabinet en parlement.

Ook daarin verschilt het referendum van eerder in Nederland gehouden volksraadplegingen. Het referendum over de Europese Grondwet was niet bindend en kon door politici worden genegeerd. Ook de uitslag van de burgemeestersreferenda, o.a. gehouden in Utrecht, kon door de gemeenteraad worden genegeerd.

Het bindende karakter van de volksraadpleging maakt dat een grondwetswijziging nodig is. Dat betekent dat het initiatiefswetsvoorstel tot twee keer toe door zowel de Eerste als de Tweede Kamer moet worden goedgekeurd.

De eerste keer moet een numerieke meerderheid vóór stemmen, de tweede maal een tweederde meerderheid. Die tweede stemming kan pas plaatsvinden als er een nieuwe Tweede Kamer is gekozen.

Bron: NRC, 17 februari 2009