Particratie is geen democratie

Afdrukken
De Belgen juichten toen ze na de eerste wereldoorlog het enkelvoudig stemrecht voor mannen toegekend kregen. Ze stonden er echter niet bij stil dat ondertussen hun stem al niets meer waard zou zijn… De machtselite was ze reeds voor geweest door de macht bij zichzelf te houden.

 
Scheiding der machten
 
Bij de oprichting van de staat België voorzag de Grondwet dat het parlement op elk moment de regering kon laten vallen en visa versa. Het parlement vertegenwoordigde de wetgevende macht, de regering de uitvoerende macht (normaal de koning maar die mag zelf geen handelingen stellen zonder gedekt te zijn door een minister). Er was dus een evenwicht via controle en de kans tot terechtwijzen door middel van de mogelijkheid om de ander 'te doen vallen'. Politieke partijen bestonden nog niet en de burger had geen stemrecht. De macht lag volledig in handen van de elite.

Democratie verkracht

Vanaf 1870 steken de eerste politieke partijen, liberalen en katholieken, de kop op en die raken de jaren daarop stilaan georganiseerd. De scheidingslijn tussen parlement en regering wordt steeds dunner… Regeringen vallen niet meer en met het verdwijnen van de scheiding tussen parlement en regering, verdwijnt ook de scheiding tussen wetgevende en uitvoerende macht. Voor het eerst wordt de 'democratie' verkracht. Vanaf 1885 spelen ook socialisten mee.
 
Particratie in plaats van democratie
 
Na de eerste wereldoorlog wordt dan het enkelvoudig mannenstemrecht ingevoerd. In het parlement moet er verder over een regeerakkoord onderhandeld worden en regeren kan slechts door middel van coalities, niet met een voltallig parlement. Het gevolg is dat de burger wel op parlementsleden kan stemmen maar die parlementsleden hebben eenvoudig geen macht meer… Het zijn partijsoldaten die de meerderheid moeten gehoorzamen. Omdat er enkel door middel van coalities geregeerd kan worden, heeft de burger ook geen greep op wie er in de regering dan wel in de oppositie terechtkomt; dat maakt de politieke elite zélf uit nadat de verkiezingen voorbij zijn. De burger heeft dus geen inspraak meer nadat die zijn stem uitgebracht heeft en moet blindelings vertrouwen op de goodwill en de beloftes van de verkozenen.
 
Steeds loggere structuren

Tot om en bij 1978-1981 was dat systeem van regeren vrij stabiel, maar vanaf dan is er sprake van stapsgewijze staatshervormingen in België. Daardoor werd dit kleine landje ineens geregeerd door negen regeringen… het Europese niveau niet eens meegerekend.

Kamer
Senaat
Vlaams Parlement
Waals Parlement
Parlement van de Franse Gemeenschap
De Raad van de Duitstalige Gemeenschap
De Raad van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
De Vergadering van de Franse Gemeenschapscommissie
De Verenigde Vergadering van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie…

Hierdoor wordt de tegenstelling tussen meerderheid en oppositie extra verscherpt, immers, partijpolitieke elites van de meerderheid onderhandelen over elk punt in een discussie en de meerderheid vormt aldus front. Parlementen zijn gedegradeerd tot schimmige structuren die maar best naar de pijpen van de meerderheid dansen. De oppositie in het parlement wordt geheel buiten spel gezet. Daarbij komt dat in België de oppositie door het fameuze "cordon sanitaire" onderverdeeld werd in een 'goede' en een 'slechte' oppositie wat de oppositie totaal verzwakt. Het cordon mag immers niet doorbroken worden, want dan beschuldigt men de "goede oppositie" van meeheulen met de "slechte oppositie"…
 
De "goede oppositie" in het parlement sluit zich dus gehoorzaam aan bij de meerderheid van de regering om die beschuldiging te ontwijken en wordt daardoor uitgeschakeld. Zie daarbij hoe schaamteloos de scheiding der machten met voeten getreden wordt. De "slechte oppositie" in het parlement wordt van meet af aan uitgeschakeld… Maatschappelijke problemen die zij aanklagen, komen nauwelijks ter sprake want die thema's aandacht schenken, is de "slechte oppositie" aandacht geven. Dat zou wel eens tot dissident gedrag kunnen leiden bij de volgelingen van de meerderheid. Dus beter dan die maatschappelijke problemen aanpakken is doen alsof ze niet bestaan.
 
Particratie

Door een onderscheid te maken tussen 'meerderheid' en 'oppositie' is de democratie vernietigd. En dit geldt voor de meeste staten van de westerse wereld dus. Stemmen die naar verkozenen van meerderheidspartijen gaan onderscheiden zich - in een échte democratie - op geen enkel punt van stemmen die naar verkozenen van de oppositie gaan. Het zijn de meerderheidspartijen die maken dat beide soorten stemmen een verschillend gewicht krijgen omdat zij achteraf beslissen wie al dan niet in de coalitie komt. De meerderheidspartijen maken de oppositie machteloos en zorgen er alzo voor dat de stemmen, die naar de oppositie gaan, waardeloos worden. Die kiezers worden daardoor uitgeschakeld omdat ze vooraf niet weten welke partijen in de meerderheid of de oppositie terechtkomen.
 
Particratie beteyent dat burgers slechts om de zoveel jaar de vertegenwoordiging in het (machteloos gemaakte) parlement kunnen wijzigen. Ze kunnen dus alleen bijsturen op 'ongevaarlijke plaatsen' wanneer het veel te laat is. Vooraf bijsturen is er ook niet bij omdat de burger na zijn stem niets meer te zeggen heeft.

Particratie is predictatuur

Verdedigers van de "parlementaire democratie" (een democratie die men een label opplakt, is geen zuivere democratie meer) of particratie dus, vinden dat beslissingsrecht toekennen aan burgers het gevaar inhoudt voor uitsluiting van minderheden. Het is een hypocriete stelling gezien de particratie in de kern reeds automatisch minderheden uitsluit omdat de oppositie buiten werking gesteld wordt… De oppositie kan in een particratie gezien worden als een strafbank voor partijen die een 'onvoldoende' halen omdat ze er niet in slaagden het volk voldoende te mennen. Het ontbrak die partijen aan overtuigingskracht ten aanzien van de burger dus vliegen ze op non-actief. Hoe groter de misleiding, hoe effectiever immers de politieke dominantie. Stemmen verliezen betekent daarentegen verlies van controle over de kiezers en een zwakte om te kunnen regeren… Het is ook belangrijk standpunten te verdedigen die de machtselite welgevallig zijn om mee te mogen spelen. Zoniet belanden partijen ook op de oppositiebanken.
 
Echte democratie

Echte democratie houdt in dat burgers mede effectief beslissingsrecht krijgen - bvb door middel van bindende referenda. Het volk moet dus officieel het laatste woord krijgen over concrete wetsvoorstellen. Dat betekent dat het volk werkelijk politieke macht heeft.Maar ook dat stemmingen in het parlement volledig vrij van alle druk, dus geheim zouden moeten gebeuren zodat diabolisering tegenover "dissidente" stemmers door de meerderheid onmogelijk wordt. Op die manier krijgen we terug de oh zo noodzakelijke scheiding der machten.
 
Hypocriete Herman Van Rompuy

Belgisch Eerste Minister Herman Van Rompuy (CD&V) gaf in januari 2001 toe dat de volksraadpleging (referendum) een middel kan zijn om gehoor te vinden bij de bevolking. De katholieken waren toen zwaar afgestraft geworden door de bevolking en belandden in de oppositie. Naar aanleiding van een debat over euthanasie werd de CD&V toen totaal niet gehoord omdat ze op de oppositiebanken zaten. Ineens vond Van Rompuy het referendum een goede zaak! Nu hij Eerste Minister is – en vanzelfsprekend deel uitmaakt van de meerderheid - zal die toegift van toen wel gewist zijn uit zijn geheugen…
 
Godelieve Vaesen - 13 februari 2009

 
Totaal anders aanpakken?
 
Maar wellicht lukt het oude geven en nemen echt niet meer, en moet de hele kwestie op een totaal andere manier aangepakt worden. Eric Verhulst, van de onafhankelijke socio-economische denktank WorkForAll, samen met een vijfentwintigtal andere ondertekenaars, hield onlangs een pleidooi voor directe democratie 'naar Zwitsers model' om te ontsnappen aan de Belgische particratie en het onbestuurbaar kluwen aan instellingen: 'Zwitserse meta-democratie voor een toekomstig democratisch België'. Hierbij moet men eerder spreken over een democratiseringsproces dan over een staatshervorming. Een langere versie verscheen onder de titel 'Zwitserse meta-democratie, een beter alternatief voor een toekomstig democratisch België en Europa'.

Volgens de Zwitserse politicoloog Nenad Stojanovic is directe democratie een van de belangrijke redenen waarom Zwitserland er beter in slaagt zijn meertaligheid te beheren dan België: 'Directe Democratie als remedie voor België?'

Een driestapsprocedure?

Senator Alain Destexhe (MR) stelde recent voor een buitenlandse specialist bij de communautaire onderhandelingen te betrekken, en Jong CD&V stelde de aanstelling van experts buiten de Belgische politiek voor. Wellicht moeten we inderdaad een dergelijke weg bewandelen. Een voorstel in die zin zou in drie fasen kunnen uitgevoerd worden. Vooreerst vragen voldoende burgers in een petitie dat een expertengroep voor hen verschillende varianten van een staatshervorming onderzoekt. Uit hun voorstellen wordt bij algemeen referendum een keuze gemaakt, die de Kamer vooraf heeft beloofd te zullen uitvoeren.

Iets langer geformuleerd, maar uiteraard nog verder uit te werken:

1. in een petitie, getekend door zoveel mogelijk mensen, vragen deze dat stap 2 en 3 uitgevoerd wordt (gewenst: honderdduizenden handtekeningen, zodat het 'incontournable' wordt als boodschap en als eis)

2. daarop geeft de Kamer de opdracht aan een expertengroep om een aantal varianten van een staatshervorming uit te werken. Hiertoe stelt een bureau (bv van alle rechtsfaculteiten van de Belgische universiteiten) eerst de criteria op om de expertengroep te selecteren, en ook van twee groepen voor een 'peer review', die het rapport van experten aan een kritisch onderzoek moeten onderwerpen voor het definitief wordt. (Peer review of collegiale toetsing: een methode om de kwaliteit van een werk te verbeteren door het te onderwerpen aan de kritische blik van een aantal gelijken van de auteur.) Het bureau kiest op basis van offertes de expertengroep en de twee groepen voor de 'peer review'. De Senaat wordt ondertussen op non-actief geplaatst (niemand zal daar iets van merken..). De experten kunnen dan in de Senaat werken, lokalen gebruiken, vertalers, documentatie, enz. De geselecteerde expertengroep kan bestaan uit b.v. een consortium van medewerkers van verschillende internationale bureau's, gespecialiseerd in internationaal recht, economie, staatsrecht, etc... Dezen onderzoeken verschillende varianten van een staatshervorming, met de voor- en nadelen, de overgang van het huidige naar het toekomstige bestel. De varianten die ze minstens moeten onderzoeken liggen vooraf vast, en maken deel uit van de eis in de petitie:
- terug een unitaire staat
- afwerken van de federale staat, met uitvoering van art 35 van de grondwet (waarbij de deelgebieden exclusief bevoegd worden voor alles wat niet expliciet federaal behouden blijft, door politici ook verkeerdelijk een 'confederaal model' genoemd)
- een echte confederatie van onafhankelijke staten
- een België naar Zwitsers model, met directe democratie.
 
Indien de expertengroep er gemotiveerd andere wil aan toevoegen, zou dit moeten kunnen.

3. De resultaten beschrijven de voor- en nadelen van de verschillende varianten. Desnoods in een dik boek, met samenvattingen. Er is een ruim budget voor informatie van alle burgers, die met een bindend referendum hun keuze hieruit maken. Dat hoeft niet één enkel en eenvoudig ja/neen te zijn, er kunnen ook subvragen of andere keuzes ingebouwd worden. Zoals bijvoorbeeld de al of niet verdere volwaardige deelname aan de EU versus een losser associatieverband. De Kamer heeft vooraf toegezegd, b.v. in een wet, dat ze de keuze zal respecteren en uitvoeren.

De burgers moeten het woord nemen
 
Het groeiend kiezers- en verkiezingsbedrog van alle partijen vervreemdt hen steeds meer van de burgers. Welke waarde heeft onze stem nog, als alles gebeurt in functie van de carrièreplanning van enkele geselecteerde partijgetrouwen, en programma's alleen dienen om aan de macht te komen en nadien in de prullenmand verdwijnen?
 
Wellicht kan bijvoorbeeld het Itinera Institute als 'onafhankelijke denk- en doetank' de motor zijn voor de beschreven drietrapsprocedure? Het formuleert als zijn Missie: "Aanreiken, verdedigen en bouwen van wegen voor beleidshervorming naar duurzame economische groei en sociale bescherming, voor België en zijn regio’s."

Zonder een grondige verbouwing van de huidige niet meer functionerende federale staat ziet het er naar uit dat we niet moeten hopen op een begroting in evenwicht of een efficiënte administratie, laat staan op enige 'duurzame economische groei'.

http://www.nieuwpierke.be/forum_voor_democratie/nl/node/429