Knipsels april 2009

Afdrukken
  • De actiegroep 't Is Spel op de Markt gaat door met het verzamelen van handtekeningen
  • De onmacht van de burger
  • De actiegroepen spelen het spel niet eerlijk
  • Stop oprukkend dirigisme

De actiegroep 't Is Spel op de Markt gaat door met het verzamelen van handtekeningen

De actiegroep 't Is Spel op de Markt gaat door met het verzamelen van handtekeningen voor de organisatie van een volksraadpleging over de verkeersvrije Markt van Tielt.

'Momenteel staat de teller op 2.000 handtekeningen. Dat zijn er nog altijd duizend te weinig, maar we zijn toch al tevreden met het bereikte resultaat en zetten zeker door', aldus woordvoerder Yannick Demey.

Tot nog toe kon je alleen je handtekening plaatsen op de lijsten die in de cafés 't Alternatief, Carlito, Sir Oliver en Het Textielhuis liggen, maar de actiegroep wil nu een tandje bijsteken. De komende dagen trekken vrijwilligers van deur tot deur om handtekeningen te verzamelen.

'We stellen vast dat veel mensen niet weten hoe zij kunnen meewerken en dat ze schrik hebben om hun handtekening te zetten. Maar de lijst is volledig vertrouwelijk', benadrukt Demey.

De eis voor een volksraadpleging, rond de vraag of de Markt van Tielt autovrij dient gemaakt tussen de Brugge- en de Nieuwstraat, kwam er omdat 't Spel op de Markt van oordeel is dat het stadsbestuur van Tielt zelf geen beslissing kan of wil nemen en daarmee de kloof tussen voor- en tegenstanders vergroot.

Bron: 2 april 2009


De onmacht van de burger

MANU CLAEYS en PETER VERHAEGHE zijn het met Karel Joos eens dat bewonerscollectieven zoals Straten-Generaal hun plaats moeten kennen. Burgers moeten hun politici niet tegenwerken, maar ze mogen wel hun stem laten horen.

Burgers trekken pas naar de media wanneer ze geen gehoor krijgen bij gekozen politici

In een boeiend opiniestuk over de Oosterweelverbinding vraagt Karel Joos zich af wie in Vlaanderen het recht heeft om beslissingen te nemen in belangrijke mobiliteitsdossiers: de overheid of de burger? Als burgers vinden we dat de overheid en de burger geen tegengestelden zijn, maar wel - zoals het Antwerpse Masterplan Mobiliteit - één en ondeelbaar.Een bewonerscollectief moet binnen de democratie haar plaats kennen, schrijft Joos. Dat klopt helemaal. Die plaats is namelijk de plek van de onmacht. Daarmee bedoelen we niet dat burgers geen informele macht zouden hebben, wel dat uiteindelijk alleen gekozen politici een mandaat hebben om te beslissen. Dit mandaat verleent hen macht en dat is ook de juiste gang van zaken, anders is er geen democratie meer mogelijk.

Opdat dit machtsbezit geen machtsmisbruik zou worden, zijn er spelregels die door de gekozenen zijn vastgelegd en door hen worden onderschreven. Bij grote bouwprojecten gaat het dan om wettelijke procedures die bijvoorbeeld openbare onderzoeken en milieueffectenrapporten verplicht maken. Karel Joos noemt dit alles terecht onderdeel van 'de lange en moeizame weg die een overheid moet lopen om alle sluizen van overleg en advies te kunnen nemen'.

Die lange weg is de unieke plek waar burgers officieel hun stem kunnen laten horen, en op hun manier formeel kunnen deelnemen aan de macht. Binnen die plek vroegen wij als bezorgde burgers in 2005 dat er zou worden gekeken naar ons voorstel van alternatief voor de Lange Wapper. We hadden het over drie t's (tunnel, tracé, tolscenario) die ervoor konden zorgen dat er wel degelijk een Oosterweelverbinding kwam, maar dan één die respectvol omgaat met de Antwerpse stadsontwikkeling en leefkwaliteit.

Het openbaar onderzoek is een recht dat door politici aan burgers is verleend vanuit een diep en oud geloof in recht op inspraak. Het is essentieel dat tijdens dit onderzoek de spelregels gerespecteerd worden door beide partijen, zowel de overheid als de burger. Zoals in de wet voorzien besliste de Vlaamse Commissie voor Ruimtelijke Ordening dat ons voorstel verder moest worden onderzocht. Toen gebeurde echter iets bijzonders. Dat bewuste onderzoek werd gevoerd door de makers van de Lange Wapper zelf, met name de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM). Wij wezen op deze vreemde gang van zaken, noemden het belangenvermenging en dus niet objectief. De ministers, mét beslissingsmacht, keken echter de andere kant uit. De ombudsdienst beaamde wat wij zeiden, maar ook dat maakte geen indruk.

Toen we de resultaten van het gevoerde onderzoek onder ogen kregen, merkten we dat ons voorstel zonder nader onderzoek terzijde was geschoven. In de pers zeiden de ministers: alles is bestudeerd, we kunnen vooruit.

Karel Joos heeft het over burgers die de parlementaire democratie dreigen te kortsluiten door zich rechtstreeks tot de media te richten. Onze ervaring is dat burgers pas naar de media trekken wanneer ze geen gehoor krijgen bij gekozen politici. We hebben er wekenlang bij de parlementaire commissie op aangedrongen om te luisteren naar onze voorstellen. De commissie weigerde. Via de media kregen we uiteindelijk gehoor. Onder druk van de publieke opinie besliste de regering de voorbije zomer om tóch een objectief vergelijkend onderzoek te laten voeren door externe experts. Wij waren daarover uitermate verheugd: de democratie werkt.

Bij dat onafhankelijke onderzoek kwam ons voorgestelde alternatief tracé naar voor als beste optie. Toch diende de regering kort daarna de bouwaanvraag in voor de Lange Wapper. Omdat het dossier gevoelig blijft, koppelde de overheid opnieuw een democratische belofte aan het indienen van de bouwaanvraag. De burger zal nog gehoord worden via openbaar onderzoek en referendum. Die belofte creëert andermaal een verwachting bij de bevolking. Als wij vandaag waarschuwen dat de belofte van verdere inspraak door het laten insluipen van randvoorwaarden wellicht zonder voorwerp raakt, krijgen we te horen: jullie moeten jullie plek kennen.

De meest machteloze wijken in Antwerpen zijn net die wijken waar nu het viaduct dreigt gebouwd te worden en het doorgaande vrachtverkeer geconcentreerd: Antwerpen-Noord, Merksem, Deurne, Luchtbal. Heel Vlaanderen kent de wijken als die plekken waar 'de volkse Antwerpenaar' en 'de migranten' samen wonen. Dit zijn twee kwetsbare bevolkingsgroepen. De onafhankelijke studie had het in dat verband over 'een echte muur' die de barrièrewerking tussen het stadscentrum en de wijken nog zal vergroten.

Eindelijk beseffen, dankzij de onafhankelijke studie, nu ook bijna alle politici van de stad Antwerpen wat hier te gebeuren staat. Ze verklaren zich solidair met hun bewoners. Overheid en burger worden hier opnieuw een beetje meer één.

Manu Claeys en Peter Verhaeghe schrijven in naam van Straten-Generaal.

Bron: De Standaard, 2 april 2009


De actiegroepen spelen het spel niet eerlijk

"stRaten-generaal en Ademloos gedragen zich steeds meer alsof alleen zij de democratie belichamen",  zegt CD&V-schepen Marc Van Peel. "Dat vind ik niet aanvaardbaar."

"Ik ben het beu", zegt Marc Van Peel. De Antwerpse havenschepen spreekt openlijk uit wat veel politici al heel lang vinden. "De pretentie waarmee stRaten-generaal en Ademloos zich gedragen alsof alleen zij de democratie belichamen en beschermen tegen al die door en door slechte politici, heb ik in mijn loopbaan nog nooit meegemaakt. Ik vind het gevaarlijk als mensen zich opwerpen als de enigen die het bij het rechte eind hebben en elke tegenspraak via de media aan de schandpaal nagelen. Mag ik erop wijzen dat die politici wel verkozen zijn en de actievoerders niet?"

"Het was zelfs de bedoeling dat de Arup/SUM-studie gelijktijdig zou worden gepresenteerd aan de politici en de actiegroepen, maar dat heb ik geweigerd. Ik dacht dat wij leefden in een stelsel van parlementaire democratie, maar blijkbaar heerst hier tegenwoordig de dictatuur van de actiegroepen. Ik stel vast dat Manu Claeys en Wim van Hees nu ook opduiken op meetings van allerlei andere actiegroepen. Ze hebben zichzelf gepromoveerd tot de leiders van het burgerprotest."

Leveren die actiegroepen dan geen waardevolle bijdrage aan de discussie?

Jawel, natuurlijk hebben ze het recht om hun mening te zeggen. Maar de manier waarop ze te werk gaan, vind ik gevaarlijk. Ze geven de politici geen enkele kans. Hun reactie op de beslissing die de Vlaamse regering vorige week nam, was voor mij de spreekwoordelijke druppel. Ik vond dat een zeer wijze, goede beslissing: dien de bouwaanvraag in om niet nog meer tijd te verliezen, maar onderzoek ondertussen snel en kordaat het nieuwe voorstel van Arup/SUM. En wat gebeurt er? Manu Claeys van stRaten-generaal steekt meteen bestraffend zijn vinger op en zegt: "Dit is niet democratisch!" Terwijl hij bedoelt: "Ik vind het geen goede beslissing omdat ze niet met mijn idee strookt." Ik heb geen lessen in democratie te leren van Manu Claeys. En Wim van Hees van Ademloos vind ik nog een categorie erger. Met zijn groot talent om de media te bespelen, zijn misbruik van artsen die het respect van de mensen opwekken en zijn actie met andersvaliden op de Grote Markt doet hij aan demagogie, aan puur populisme.

Met welke gevoelens kijkt u nu zelf naar de Oosterweel?

Het stadsbestuur heeft altijd bedenkingen gehad bij de Lange Wapper, vooral op stedenbouwkundig vlak. Ademloos heeft er met haar opgeklopte psychose rond het fijn stof, dat volgens de studie geen probleem blijkt te zijn, en haar virtuele realiteit van 60.000 handtekeningen - ik heb ze nog steeds niet gezien - voor gezorgd dat de Vlaamse regering de zaak opnieuw heeft onderzocht. Nu we de resultaten van de Arup/SUM-studie kennen, ben ook ik weer een koelere minnaar van de Lange Wapper omdat er met het nieuwe tracé opnieuw een strohalm is. Ik zou het mezelf niet vergeven als we dat niet zouden bestuderen.

Hoe is het mogelijk dat de beslissing van de regering zo totaal verschillend wordt geïnterpreteerd door de regeringspartijen?

Dat heeft alles te maken met de verkiezingen. Open Vld lonkt naar de voorstanders van de Lange Wapper, sp.a naar de tegenstanders. Ook in het stadsbestuur zijn er politici die meehuppelen in dat verhaal. Ik noem geen namen.

Bent u voor een referendum?

Nee, want je kan zo'n complex dossier niet vatten in één simpele ja/nee-vraag. Bovendien doen aan zo'n referendum alleen mensen mee die willen meedoen, de zwijgende meerderheid spreekt zich niet uit. Met referenda lag het Albertkanaal er nu niet en was ook de havenuitbreiding van de jaren zestig er nooit gekomen. Dankzij die uitbreiding betaalt onze haven nu wel elk jaar de integrale Vlaamse onderwijsbegroting en verschaft ze werk aan evenveel mensen als de complete bevolking van Antwerpen voor de fusie. Maar mijn mening doet er niet toe, onze democratie impliceert de mogelijkheid van volksraadplegingen en daar leg ik me uiteraard bij neer. Gezien de vele gebruikers van de Ring vind ik de vraag of je niet ook de rand of zelfs heel Vlaanderen bij zo'n referendum moet betrekken, wel heel zinnig. Overigens moet ik nog zien of dat referendum er gaat komen.

Wat bedoelt u daarmee?

Bij de vorming van een nieuwe Vlaamse regering moeten er spijkerharde afspraken  worden gemaakt over de Oosterweelverbinding. Ik kan me niet voorstellen dat de nieuwe regeringspartijen dat akkoord afhankelijk zullen maken van het resultaat van een referendum. Dat zou ongezien zijn, politieke science-fiction.

Bron: Gazet van Antwerpen, 6 april 2009


Stop oprukkend dirigisme

De Hoge Raad van Financiën waarschuwt voor ontsporende begrotingsterkorten. België moet dringend zijn prioriteiten herschikken en radicaal zijn economie van ballast ontdoen. Veel publieke projecten zijn wellicht verdedigbaar in een hoogconjunctuur, maar zijn niet langer haalbaar in een acute crisis. Bij hoogste prioriteit moeten we de dingen stoppen die ons meer last bezorgen dan nut: overtollige bestuursniveaus, overregulering en ons nodeloos ingewikkeld belastingstelsel.

Volgens het International Labour Organization (ILO) heeft België de hoogste productiviteit ter wereld. In fel contrast daarmee kampt onze overheid volgens de ECB met de derde laagste efficiëntie van Europa. Het probleem ligt niet zozeer in de lage productiviteit van luie ambtenaren zoals velen denken, maar wel in de geringe toegevoegde waarde van de opdrachten die hen worden toevertrouwd. Ook aan de demotiverende inefficiëntie van de organisatie.

Harder werkende ambtenaren of inzet van computers en nieuwe technologie kunnen daaraan weinig verhelpen. Zo scheppen online loketten en onbemande telefooncentrales die na antwoord op de zesde meerkeuzevraag steevast melden dat alle medewerkers in gesprek zijn meer ergernis dan nut. Met zulke pseudosaneringen schuift de overheid alleen taken af op de burgers die zodoende nog meer dan vroeger van hun productieve missie worden afgehouden. Zo wentelen overheden hun inefficiëntie alleen maar hun af op de privésector.

Andere Europese overheden slagen er wel in efficiënt te functioneren met 1/3 tot de helft minder ambtenaren. Willen we hun efficiëntie evenaren dan moeten we contraproductieve regels schrappen en de overheid herstructureren volgens actuele beheers- en communicatietechnieken.

Drie overtollige bestuursniveaus

"Kunnen we ons nog zo'n dure overheid, met zoveel bestuurslagen, permitteren?", vraagt Rudi Thomaes van het VBO zich terecht af. Ondanks snelle vooruitgang in beheers- en communicatie-technieken is ons aantal bestuurslagen in één generatie verdubbeld.

Napoleon had geen computers en moest zich voor zijn communicatie behelpen met postduiven en bodes te paard. Toch had hij genoeg aan een nationaal, provinciaal en gemeentelijk bestuursniveau. In ons internettijdperk kregen we er behalve Europa ook Vlaanderen en de intercommunales bovenop; elk met hun vazallen en uitgebreide hofhouding. Waar Vlaanderen en Europa uitblinken in fascistoïde reguleringsdrift, monopoliseren intercommunales vooral onze nutsvoorzieningen en maken onze energie, water, communicatie, huisvesting, bouwgrond en afval 2 tot 3 maal te duur.

Omdat dit schimmige bestuursniveau niet wordt verkozen en zowel aan democratische controle als electorale sanctie ontsnapt, wordt het veelal misbruikt voor duistere toewijzing van sociale woningen, voorrang in zorgtehuizen, tergende onteigeningen, en veelal ook als beschutte werkplaats voor onfortuinlijke partijvrienden. De schandelijke corruptieschandalen met misbruik van publieke fondsen en kredietkaarten in Luik, Charleroi en Hoei zijn slechts het topje van de ijsberg.

Ook in Vlaanderen tiert de corruptie met intercommunale zitpenningen en bestuurszitjes welig. Intercommunales zijn verworden tot een parasitair bestuursniveau en zijn nog vóór de provincies aan de beurt in de sanering van onze structuren.

Nut van regels toetsen aan globale kost

Belangrijker nog dan structurele saneringen is het snoeiwerk in de contraproductieve regels. Onze overregulering is nu ontaard in de kafkaiaanse toestand waarin niemand nog al de rommelwetten en rommeldecreten kan kennen. De totale rechtsonzekerheid die daaruit volgt schept niet alleen het knagend onbehagen van permanente strafbaarheid maar leidt vooral bij ondernemers tot immobilisme. Het is de doodsteek voor het dynamische van een land.

Wetten moeten een vervaldatum krijgen. Of we moeten met regelmaat hun maatschappelijk nut afwegen tegenover de inzet van middelen voor controle, naleving, handhaving en administratieve overlast. Veel regels kosten handenvol geld maar brengen bitter weinig brood op de plank.

Talloze beperkingen van de contractuele vrijheid zoals huur- en pachtwetten keren zich steevast tegen de partij die de wet wilde beschermen. Het zijn eeuwige bronnen van wrevel, van dure geschillen en vertrouwensbreuk tussen partijen.

Maaltijdcheques, dienstencheques, opleidingscheques, cultuurcheques, ecocheques zijn als rantsoeneringsbonnen. Stuk voor stuk bureaucratische gedrochten die de marktwerking verstoren en betaalkosten zwaar verhogen.

Talloze vergunningstelsels beperken de concurrentie en ondergraven onze koopkracht. Dure licenties maken onze mobiele gesprekken 3 maal te duur en prijzige vergunningen verhogen de kost van bouwgrond en medicamenten met een factor 3 tot 5.

Maar vooral ons belastingstelsel kan veel eenvoudiger. Zijn wispelturige complexiteit en lange verjaringstermijnen voeden de rechtsonzekerheid en remmen elk initiatief. De veel te complexe sociale wetgeving maakt steun ontoegankelijk voor kansarmen die het echt nodig hebben, verhoogt werkingskosten en zet deuren wijd open voor profitariaat.

Centralistisch Dirigisme

Landbouw, industrie, onderwijs, zorg, lagere besturen, gezondheid-, distributie- en dienstensector, worden allemaal geteisterd door een detaillistische betutteling van bovenaf. Keer op keer verstoort centraal dirigisme de spontane orde of het marktevenwicht. Altijd weer leidt de bureaucratische papierwinkel tot verkwisting van tijd en middelen, verlies aan productiviteit en uiteindelijk geringer maatschappelijk nut voor ons allen.

De grootste schade van al die bureaucratie ligt nog in de opportuniteitskost. Zo zou het leger van 400 ingenieurs dat straks voltijds energieprestatiecertificaten uitreikt een veel nuttiger taak en beter betaalde baan kunnen hebben in onze onderbemande researchafdelingen. Op een vrije markt vinden kopers en huurders zelf wel hun weg naar het voordeligste alternatief, ook zonder gewillige certificaten.

Andere Europese staten functioneren prima met 1/3 minder ambtenaren, regels en overheidsbeslag. Als België ondanks zijn hoogproductieve privésector de middelen ontbeert om de economie uit het slop te halen, of straks zijn ambtenaren en pensioenen te betalen dan is dat omdat onze overmatige overheid decennialang de productieve sector heeft leeggehaald en alle reserves zijn opgesoupeerd aan overbodige bureaucratie. Zij die pleiten voor het in stand houden van parasitaire overheidsstructuren dragen individuele schuld aan de ontwrichting van de samenleving. Meer dirigisme biedt geen oplossing voor onze problemen, overmatig dirigisme is het probleem.

Martin De Vlieghere & Paul Vreymans

Bron: http://www.nieuwpierke.be/forum_voor_democratie/nl/node/454 - 2 april 2009