Alarmbel voor gemeentelijke autonomie

Afdrukken
In Nederland zijn in de jaren 70 verschillende referenda geweest voor defusie, de Zwitserse gemeenten zijn véél kleiner, autonomer en besteden ongeveer 1/3 van de belastingen. In Vlaanderen doet men het omgekeerd: opnieuw schaalvergroting, verdere verdunning van de stem en invloed van de individuele burger.
Nieuwsbericht van de Vlaamse overheid van vrijdag 30 april 2010

Financiële bonus moedigt gemeentefusies aan

Gemeenten die vrijwillig fuseren krijgen voortaan een extra financiële bonus, die kan variëren tussen 500.000 euro en 1,5 miljoen euro. Dat besliste de Vlaamse Regering vandaag op voorstel van Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Geert BOURGEOIS. Met de bonus wil die de vrijwillige gemeentefusies in Vlaanderen stimuleren. Naast de financiële steun komt er ook juridische en organisatorische ondersteuning door de Vlaamse overheid.

Met een interne staatshervorming wil de minister de slagkracht van de overheden in Vlaanderen versterken en de burger en onderneming een nog betere dienstverlening garanderen. "Daarbij hebben we sterke gemeenten nodig, die op een efficiënte en doeltreffende manier hun bevoegdheden uitoefenen", legt de minister uit. "Bovendien kregen de gemeenten de afgelopen jaren een pak nieuwe opdrachten en uitdagingen op hun bord, met een groeiende complexiteit. Denk bijvoorbeeld aan de organisatie van kinderopvang, cultuur, jeugd, sport, mobiliteit, erfgoed, duurzaamheid, ontwikkelingssamenwerking, enzovoort. Niet elke kleine gemeente is in staat om dezelfde brede waaier van diensten aan te bieden. Een gelijkschakeling van mogelijkheden in alle gemeenten is niet haalbaar. Maar ongetwijfeld kan een bundeling van middelen, personeel, capaciteit en competentie hun mogelijkheden uitbreiden en kunnen ze een betere en efficiëntere dienstverlening aanbieden."

De Vlaamse Regering wil daarom de vrijwillige fusie van gemeenten aanmoedigen. Minister Bourgeois werkte daar nu een concrete aanpak voor uit:

Een nieuwe fusiegemeente krijgt gespreid over zes jaar (1 lokale bestuursperiode) een extra financiële bonus. Die bonus houdt rekening met de omvang van de fusie. Een fusie van twee middelgrote gemeenten is niet hetzelfde als bijvoorbeeld het toevoegen van een relatief kleine gemeente aan een grote stad. De bonus wordt als volgt bepaald:

- Vertrekpunt is de helft van het bedrag dat de gemeente met het kleinste aantal inwoners ontvangt uit het Gemeentefonds voor het jaar 2011.

- Dit bedrag wordt indien nodig aangepast zodat dit minimaal 500.000 euro en maximaal 1.500.000 euro bedraagt.

- Het zo verkregen basisbedrag vormt de basis voor de financiële bonus die gedurende zes jaar wordt toegekend aan de volgende percentages:

Jaar 1: 100% basisbedrag

Jaar 2: 50% basisbedrag

Jaar 3: 50% basisbedrag

Jaar 4: 25% basisbedrag

Jaar 5: 25% basisbedrag

Jaar 6: 25% basisbedrag

Voor het zorgvuldig doorvoeren van een gemeentefusie is een degelijke ondersteuning en begeleiding onontbeerlijk. Daarvoor komt er een fusiebegeleidingsteam, met o.a. een afgevaardigde van het Agentschap Binnenlands Bestuur en de betrokken gemeenten en hun OCMW, dat de fusieoperatie juridisch en organisatorisch begeleidt.

De gemeentefusies moeten bij voorkeur ingaan per 1 januari 2013, zodat bij de lokale verkiezingen van oktober 2012 meteen de gemeenteraad van de nieuwe fusiegemeente kan worden verkozen. Gemeenten die met elkaar willen fuseren, moeten dat ten laatste in het voorjaar van 2011 kenbaar maken aan de Vlaamse regering. Zo kan de inwerkingtreding van de fusie goed worden voorbereid en kan de ondersteuning van de Vlaamse overheid worden gegarandeerd.

Minister Bourgeois bereidt nog een fusiedecreet voor dat de procedure, de modaliteiten en de gevolgen van een fusie op het vlak van politieke organisatie, personeel, financiën, intergemeentelijke samenwerking en gemeentelijke dienstverlening regelt.